Day 50 Feb 19 အစာသစ် (ဥဒရိယံ) နှင့် အာဟာရ၏ အမှန်တရား (Stomach Contents: The Mixing Pot & The Reality of Nutriment)

 

Day 50 Feb 19 အစာသစ် (ဥဒရိယံ) နှင့် အာဟာရ၏ အမှန်တရား (Stomach Contents: The Mixing Pot & The Reality of Nutriment)

"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။

"အနန္တော အနန္တ ငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့။"

"နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ"။

သာသနာတော်နှစ် - ၂၅၆၆ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် - ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလပြည့်ကျော် (၁၄) ရက်၊ ခရစ်နှစ် - ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၉) ရက်။

"ရင်ခေါင်းနှင့် ဝမ်းဗိုက်အကြား၌ တည်ရှိသော၊ စားသောက်လိုက်သော အစားအစာတို့ကို လက်ခံသိုလှောင်ရာ ဌာနဖြစ်သော 'ဥဒရိယံ' မည်သည့် အစာသစ်တို့၏ စက်ဆုပ်ဖွယ်သဘောကို ဉာဏ်တော်ဖြင့် ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသော၊ အဆင်း အနံ့ အရသာတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော အစားအစာတို့သည် အစာအိမ်အတွင်းသို့ ရောက်သည်နှင့် တပြိုင်နက် အန်ဖတ်ကဲ့သို့ ရွံရှာဖွယ်ဖြစ်သွားကြောင်း ဟောကြားတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော်တို့ကို ဦးထိပ်ထားလျက်... ယနေ့ တရားနာယူကြမည့် သူတော်ကောင်းအပေါင်းတို့သည် မိမိတို့၏ ဝမ်းဗိုက်အတွင်းရှိ အစာသစ်အိမ်ကို ဉာဏ်ဖြင့် ဖောက်ထွင်းမြင်ကာ၊ အရသာ၌ တပ်မက်သော ရသတဏှာကို လျှော့ချနိုင်ကြပါစေသတည်း။"

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ဟာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၉) ရက်နေ့ကို ရောက်ရှိလို့ လာပါပြီ။ ဦးဇင်းတို့ မနေ့က အူသိမ်အကြောင်း ပြောခဲ့ကြတယ်။ ဒီနေ့မှာတော့ အဲဒီ အူသိမ်ဆီကို အစာမရောက်ခင်၊ စားလိုက်သမျှ အရာအားလုံး ပထမဆုံး စုဝေးရောက်ရှိရာ ဌာနကြီး ဖြစ်တဲ့ "အစာသစ်" (ဥဒရိယံ) သို့မဟုတ် "အစာအိမ်" (Stomach) အကြောင်းကို ဆွေးနွေးကြရအောင်။

သူတော်ကောင်းတို့... သေချာ စဉ်းစားကြည့်ကြစမ်းပါ။ ဦးဇင်းတို့ နေ့စဉ် စားသောက်နေကြတဲ့ အစားအစာတွေကို ကြည့်လိုက်ပါ။ ဟိုတယ်ကြီးတွေမှာ၊ စားသောက်ဆိုင်ကြီးတွေမှာ ဘယ်လောက် လှပအောင် ပြင်ဆင်ထားသလဲ။ ပန်းကန်ပြားပေါ်မှာ အရောင်အသွေး စုံလင်စွာနဲ့၊ မွှေးကြိုင်နေတဲ့ အနံ့နဲ့၊ စားချင်စဖွယ် ပြင်ဆင်ထားကြတယ်။ လူတွေကလည်း ဓာတ်ပုံတွေ ရိုက်ကြ၊ Facebook ပေါ် တင်ကြနဲ့ ဂုဏ်ယူကြတယ်။ ဒါပေမယ့်... အဲဒီ လှပတဲ့ အစားအစာတွေကို ပါးစပ်ထဲထည့်၊ ဝါးပြီး မျိုချလိုက်တဲ့အခါ ဘာဖြစ်သွားသလဲ။ လည်ချောင်းပြွန် (Esophagus) အတိုင်း လျှောကျသွားပြီး၊ ဗိုက်ထဲက အိတ်ကြီးတစ်ခုထဲကို "ဗွမ်း" ခနဲ ကျသွားပါတယ်။ အဲဒီ အိတ်ကြီးထဲရောက်ရင် ဘာအလှအပမှ မကျန်တော့ပါဘူး။ ထမင်း၊ ဟင်း၊ အချိုရည်၊ တံတွေး အားလုံး ရောနှောပြီး ကြည့်မကောင်း ရှုမကောင်းတဲ့ အရာတစ်ခု ဖြစ်သွားပါတယ်။ ဒါကို ဘုရားရှင်က "ဥဒရိယံ" လို့ ဟောပါတယ်။

ဒီနေ့တော့ ဒီ "အစာသစ်" ရဲ့ သဘောတရားကို ခေတ်သစ် အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်း ဆေးပညာ (Gastroenterology) နဲ့ ယှဉ်တွဲပြီး၊ ဒီဗိုက်ထဲက "ဖျော်စက်" ကြီးအကြောင်းကို ဝိပဿနာဉာဏ် ဘယ်လို ယူမလဲ ဆိုတာ အသေးစိတ်၊ အကျယ်တဝင့် ဟောကြားသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကဲ... စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာထားပြီး နာယူမှတ်သားကြပါ။

ရှေးဦးစွာ မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ ၃၂ ကောဋ္ဌာသ ပါဠိတော်မှာ "အတ္ထိ ဣမသ္မိံ ကာယေ... ဥဒရိယံ" (ဤခန္ဓာကိုယ်၌ အစာသစ်သည် ရှိ၏) လို့ ဟောထားပါတယ်။ "ဥဒရိယ" ဆိုတာ ဝမ်းဗိုက် (ဥဒရ) အတွင်း၌ ရှိသော အရာလို့ အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။ အဋ္ဌကထာ ဆရာတော်များက အစာအိမ် (Stomach) ရဲ့ ပုံသဏ္ဍာန်ကို အလွန်ကွက်ကွင်းကွင်း ဥပမာ ပေးထားပါတယ်။ "ဥဒရိယံ" (အစာသစ်) တည်ရာ အစာအိမ်သည် - သဏ္ဌာန (Shape): ရေစိုနေသော ဆန်အိတ်ကို ချည်နှောင်၍ ထောင်ထားသကဲ့သို့ ရှိသည်။ (J-shaped bag ကို ဆိုလိုတာပါ)။ အာသယ (Origin): ရင်ခေါင်းနှင့် ဝမ်းဗိုက်အကြား (Diaphragm အောက်နား) ၌ တည်ရှိသည်။

ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ကျမ်း၊ အာဟာရေပဋိကူလသညာ (အာဟာရကို စက်ဆုပ်ဖွယ်ဟု မှတ်သားခြင်း) ပိုင်းမှာ ဒီအစာသစ်အကြောင်း အလွန်အသေးစိတ် ဖွင့်ဆိုထားပါတယ်။ စားလိုက်တဲ့ အစာဟာ အစာအိမ်ထဲရောက်ရင် အောက်က ပိတ်၊ အထက်က ပိတ်ပြီး (Sphincters)၊ အထဲမှာရှိတဲ့ အပူဓာတ် (တေဇော)၊ လေဓာတ် (ဝါယော) နဲ့ ရောနှောပြီး ပွက်ပွက်ဆူနေတယ်။ တံတွေးတွေ၊ အချွဲတွေ၊ သည်းခြေရည်တွေနဲ့ ရောပြီး "ခွေးအန်ဖတ်" လိုမျိုး စက်ဆုပ်စရာ အဖြစ်သို့ ရောက်သွားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒီအချက်ကို ခေတ်သစ် ဇီဝဗေဒ (Biology) နဲ့ ဆေးပညာ (Gastroenterology) ဘက်ကနေ ကြည့်လိုက်ရင် အစာအိမ်ဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ "Acid Bath & Blender" (အက်စစ်ကန် နှင့် ဖျော်စက်) ကြီး ဖြစ်နေတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ (အပေါ်က ပုံမှာ ကြည့်ပါ)။ သိပ္ပံနည်းကျ အလုပ်လုပ်ပုံကို ကြည့်ရအောင်။ ၁။ Storage (သိုလှောင်ခြင်း): အစာအိမ်ဟာ ပျမ်းမျှအားဖြင့် အစာ ၁ လီတာ (ရေသန့်ဗူး ၁ ဗူးခွဲ) လောက်ကို ဆံ့ပါတယ်။ စားသမျှကို ယာယီ လက်ခံထားပေးတယ်။ ၂။ Chemical Digestion (ဓာတုနည်းဖြင့် ခြေဖျက်ခြင်း): အစာအိမ်နံရံကနေ Hydrochloric Acid (HCl) လို့ခေါ်တဲ့ အလွန်ပြင်းထန်တဲ့ အက်စစ်ကို ထုတ်ပေးတယ်။ (ဒီအက်စစ်က သံချေးတက်စေနိုင်လောက်အောင် ပြင်းပါတယ်)။ ဒီအက်စစ်က အစာထဲပါလာတဲ့ ပိုးမွှားတွေကို သတ်ပေးသလို၊ အသားဓာတ်တွေကို ခြေဖျက်ဖို့ ကူညီပေးတယ်။ ၃။ Mechanical Digestion (စက်မှုနည်းဖြင့် ခြေဖျက်ခြင်း): အစာအိမ်ရဲ့ ကြွက်သားတွေက ကျုံ့လိုက် ဆန့်လိုက် (Churning) လုပ်ပြီး အစာတွေကို သမအောင် မွှေပေးတယ်။ ဒီလို မွှေနှောက်ပြီးတဲ့အခါ စားလိုက်တဲ့ ထမင်းဟင်းတွေဟာ "Chyme" လို့ခေါ်တဲ့ အဝါရောင်/အစိမ်းရောင် ပျစ်ချွဲချွဲ အရည်အဖြစ် ပြောင်းသွားပါတယ်။ (ဒါဟာ အဋ္ဌကထာက ပြောတဲ့ အန်ဖတ်ပုံစံပါပဲ)။

[လက်တွေ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းရှုပွားနည်း - Practical Meditation Guide]

ကိုင်း... ဒီ သိပ္ပံဗဟုသုတတွေ၊ ဓမ္မအသိတွေကို ပေါင်းစပ်ပြီး ဦးဇင်းတို့ ယောဂီတွေအနေနဲ့ ဒီ "အစာသစ်" (ဥဒရိယံ) ကို ဘယ်လို လက်တွေ့ ကမ္မဋ္ဌာန်း ရှုမှတ်ကြမလဲ။ နည်းလမ်းနှစ်သွယ်ဖြင့် ရှုမှတ်နိုင်ပါတယ်။

နည်းလမ်း (၁) - အစာအိမ်ကို ဖျော်စက်အဖြစ် ရှုမှတ်ခြင်း (Visualizing the Blender): ၁။ တိတ်ဆိတ်စွာ ထိုင်ပါ။ မိမိရဲ့ ရင်ညွန့်အောက်နားကို စိတ်နဲ့ အာရုံပြုပါ။ ၂။ အဲဒီနေရာမှာ အိတ်ကြီးတစ်လုံး ရှိနေပြီး၊ အထဲမှာ အစာတွေ၊ အရည်တွေ တဗွက်ဗွက် ဆူပွက်နေတာကို မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။ ၃။ "ငါစားလိုက်တဲ့ မွှေးကြိုင်တဲ့ အစာတွေဟာ ဒီထဲရောက်တော့ အက်စစ်တွေနဲ့ ရောပြီး ပျက်စီးကုန်ပြီ၊ အန်ဖတ်လို ဖြစ်ကုန်ပြီ" လို့ ဆင်ခြင်ပါ။ ၄။ "ဥဒရိယံ၊ ဥဒရိယံ" လို့ ရွတ်ဆိုရင်း၊ တင့်တယ်တယ်လို့ ထင်ရတဲ့ အစာအာဟာရရဲ့ နောက်ကွယ်က အမှန်တရား (အသုဘ) ကို ပွားများပါ။

နည်းလမ်း (၂) - စားသောက်စဉ် ရှုမှတ်ခြင်း (Mindful Eating): ၁။ ထမင်းစားပွဲမှာ ထိုင်လိုက်တာနဲ့၊ ပန်းကန်ထဲက အစာကို ကြည့်ပြီး "ဒါဟာ ခဏနေရင် ဥဒရိယ ဖြစ်သွားမယ့် အရာပါလား" လို့ နှလုံးသွင်းပါ။ ၂။ ပါးစပ်ထဲ ထည့်ဝါးနေစဉ်မှာ "တံတွေးတွေနဲ့ ရောပြီး ရွံစရာ ဖြစ်နေပါလား" လို့ သတိပြုပါ။ ၃။ မျိုချလိုက်တဲ့အခါ "အစာအိမ်ထဲကို ဗွမ်းခနဲ ကျသွားပါလား" လို့ လိုက်ပါ စီးမျောကြည့်ပါ။ ၄။ ဒီလို ဆင်ခြင်ရင် အရသာအပေါ် တပ်မက်တဲ့ လောဘ (Greed for taste) လျော့နည်းသွားပါလိမ့်မယ်။

ဒီအစာသစ်ရဲ့ သဘာဝနဲ့ ပတ်သက်ပြီး၊ ဦးဇင်းတို့ ပြတိုက်မှာ မကြာသေးမီက ကြုံလိုက်ရတဲ့ ဖြစ်ရပ်လေးတစ်ခု (Case-2350) ကို ပြောပြချင်ပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ လတုန်းက ပြတိုက်ကို လူလတ်ပိုင်း အမျိုးသမီးတစ်ယောက် ရောက်လာပါတယ်။ သူ့ကြည့်ရတာ ချမ်းသာကြွယ်ဝပုံ ရပေမယ့်၊ မျက်နှာက ရှုံ့မဲ့နေပြီး ဗိုက်ကို လက်နဲ့ ဖိထားတယ်။ သူက "Foodie" (အစားအသောက် ခုံမင်သူ) တစ်ယောက်ပါ။ နာမည်ကြီး ဆိုင်မှန်သမျှ လိုက်စားတတ်သူပေါ့။ သူက ညည်းညူရင်း လျှောက်ပါတယ်... "ဦးဇင်းဘုရား... တပည့်တော် အစာအိမ် အရမ်းအောင့်နေပါတယ်။ ဆရာဝန်ကတော့ Gastritis (အစာအိမ်ရောင်ခြင်း) နဲ့ Acid Reflux (အက်စစ်ဆန်တက်ခြင်း) လို့ ပြောတယ်။ ဆေးတွေ သောက်နေပေမယ့် သိပ်မသက်သာဘူး။ တပည့်တော်က အစားကောင်းတွေ မြင်ရင် မနေနိုင်ဘူး။ စားပြီးရင်တော့ ခံရတာပဲ။ ဦးဇင်းတို့ဆီမှာ အစာအိမ်ရောဂါ ပျောက်စေတဲ့ ဓာတ်တော်ရေ၊ ဒါမှမဟုတ် ပရိတ်ကြိုးများ ရှိမလားဘုရား" တဲ့။

သူ့ရဲ့ ပြဿနာက ရောဂါသက်သက် မဟုတ်ပါဘူး။ "ရသတဏှာ" (အရသာကို စွဲလမ်းမှု) ကြောင့် ဖြစ်ရတဲ့ ဒုက္ခပါ။ သူက အကြောင်းရင်း (လောဘ) ကို မပယ်ဘဲ၊ အကျိုး (ရောဂါ) ကိုပဲ ကုချင်နေပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ ဦးဇင်းက Policy 10 (Dietary & Health Advice), Article 10.3 (Addressing Root Causes) အရ သူ့ကို ဓမ္မနည်းလမ်းနဲ့ ကုသပေးဖို့ လိုအပ်လာပါတယ်။ ဦးဇင်းက Template T169 (Repulsiveness of Food) ကို သုံးပြီး မေတ္တာနဲ့ ဆွေးနွေးပါတယ်။

ဦးဇင်း - "ဒကာမကြီး... ဝေဒနာ ခံစားရတာ စိတ်မကောင်းပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ဒကာမကြီးရဲ့ ရောဂါက 'အစာ' ကြောင့် ဖြစ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ 'တပ်မက်မှု' (Craving) ကြောင့် ဖြစ်တာပါ။ ဒကာမကြီးက လျှာပေါ်က အရသာလေးကိုပဲ ကြည့်ပြီး၊ ဗိုက်ထဲက 'ဥဒရိယ' ကို မကြည့်မိလို့ပါ။" ဒကာမကြီး - "ဘယ်လို ကြည့်ရမှာလဲ ဘုရား။" ဦးဇင်း - "ဒကာမကြီး ကြိုက်တဲ့ ဟင်းတစ်ခွက်ကို မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။ အဲဒါကို စားပြီးလို့ ၅ မိနစ်လောက်နေရင် ပြန်အန်ထွက်လာတယ် ဆိုပါစို့။ အဲဒီ အန်ဖတ်ကို ဒကာမကြီး ပြန်စားချင်စိတ် ရှိမလား။" ဒကာမကြီး - "အမလေး... ရွံစရာကြီး၊ ဘယ်စားနိုင်မလဲ ဘုရား။" ဦးဇင်း - "တွေ့လား... ဒါဆိုရင် ဒကာမကြီး အခု ဗိုက်ထဲမှာ ရှိနေတာတွေက အဲဒီ အန်ဖတ်တွေပဲပေါ့။ အပြင်က ကြည့်ရင် လှပေမယ့်၊ အထဲရောက်ရင် အက်စစ်တွေနဲ့ ရောပြီး ရွံစရာ ဖြစ်သွားတာပါ။ ဒါကို 'အာဟာရေပဋိကူလသညာ' လို့ ခေါ်ပါတယ်။"

ဦးဇင်းက ဆက်ပြီး အကြံပြုပါတယ်။ "ဒကာမကြီး... နောက်တစ်ခါ စားခါနီးတိုင်း 'ငါ အန်ဖတ်တွေ စားတော့မယ်' လို့ နှလုံးသွင်းကြည့်ပါ။ ပြီးတော့ 'ဒီခန္ဓာကိုယ် တည်ရုံမျှသာ စားမယ်' လို့ ဆင်ခြင်ပါ။ အလွန်အကျွံ မစားပါနဲ့။ အစာအိမ်ကို အနားပေးပါ။ အဲဒီ 'သတိ' ကမှ ဒကာမကြီးရဲ့ အကောင်းဆုံး ဆေးပါ" လို့ ဟောပြလိုက်ပါတယ်။

ဒကာမကြီးလည်း မျက်နှာ မသာမယာနဲ့ သဘောပေါက်သွားတယ်။ "မှန်ပါ့ဘုရား... တပည့်တော် လျှာကိုပဲ အလိုလိုက်မိတာ။ အထဲက အဖြစ်ဆိုးကို မတွေးမိဘူး" ဆိုပြီး ဝန်ခံပါတယ်။ သူ ပြန်သွားပြီး နောက်ပိုင်းမှာတော့ အစားအသောက်ကို ဆင်ခြင်လာတယ်၊ တရားမှတ်ပြီး စားလာတယ်လို့ ကြားရပါတယ်။ သူ့ရဲ့ အစာအိမ်ရောဂါလည်း တဖြည်းဖြည်း သက်သာလာတယ် ဆိုပါတယ်။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ တရားတော်ကို ပြန်ချုပ်ကြည့်ရအောင်။ "အစာသစ်" (ဥဒရိယံ) ဆိုတာ ငါတို့ တပ်မက်နေတဲ့ အစားအစာတွေရဲ့ အဆုံးသတ် (Destination) ပါပဲ။ ဘယ်လောက် ဈေးကြီးတဲ့ အစာဖြစ်ဖြစ်၊ အစာအိမ်ထဲရောက်ရင် တန်းတူညီမျှ အန်ဖတ် ဖြစ်သွားတာပါပဲ။ ဒါကို ဆင်ခြင်နိုင်ရင် "စားမယ်၊ သောက်မယ်၊ ပျော်မယ်" ဆိုတဲ့ လောကီအာရုံတွေအပေါ် ငြီးငွေ့စိတ် (Nibbida) ဖြစ်လာပြီး၊ တရားဓမ္မကို ပိုမို လိုလားလာပါလိမ့်မယ်။

ဒီနေ့ တရားနာပြီးရင် အိမ်ပြန်ရောက်တဲ့အခါ ဒီအချက်လေးတွေကို လက်တွေ့ လိုက်နာကြည့်ကြပါစို့။ ပထမအချက်အနေနဲ့ "မစားခင် ဆင်ခြင်ပါ"။ "ဤအစားအစာသည် ခဏကြာလျှင် ဥဒရိယ (အန်ဖတ်) ဖြစ်သွားမည်" ဟု သတိကပ်ပါ။ ဒုတိယအချက်အနေနဲ့ "အတိုင်းအတာကို သိပါ"။ အစာအိမ်က ၁ လီတာလောက်ပဲ ဆံ့တာပါ။ အလွန်အကျွံ မထည့်ပါနဲ့။ ဗိုက်ပြည့်ခါနီးရင် ရပ်လိုက်ပါ။ (Moderation is key). တတိယအချက်ကတော့ "အက်စစ်ကို သတိပြုပါ"။ ကိုယ့်ဗိုက်ထဲမှာ ပြင်းထန်တဲ့ အက်စစ်တွေ ရှိနေတာကို သတိရပြီး၊ အချိန်မှန် စားသောက်ပါ။ စိတ်ဖိစီးမှုတွေ၊ ဒေါသတွေက အက်စစ်ကို ပိုထွက်စေပြီး ကိုယ့်အစာအိမ်ကို ပြန်ကိုက်တတ်ကြောင်း သတိပြုပါ။

မိမိ၏ ဝမ်းဗိုက်ကို ဖိကြည့်တိုင်း... အတွင်း၌ အလုပ်လုပ်နေသော အစာအိမ် ဖျော်စက်ကြီးကို ဉာဏ်ဖြင့် မြင်ကာ၊ အဆင်းအနံ့တို့ဖြင့် လှည့်စားထားသော အာဟာရ၏ စက်ဆုပ်ဖွယ် အမှန်တရားကို ထိုးထွင်းသိမြင်နိုင်သော သူတော်ကောင်းများ ဖြစ်ကြပါစေ။

ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'အစာသစ် (ဥဒရိယံ) နှင့် အာဟာရ၏ အမှန်တရား' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် အစားအစာအပေါ် တပ်မက်မှုကို လျှော့ချကာ၊ မျှတရုံမျှ စားသုံး၍ ခန္ဓာကိုယ်ကို စောင့်ရှောက်ပြီး၊ သံသရာမှ လွတ်မြောက်ကြောင်း တရားကောင်းများကို အားထုတ်နိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု" (၃) ကြိမ်။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက The Office Of Siridantamahapalaka The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum. နေ့စွဲ - Feb 19, 2023 ORCID: 0009-0000-0697-4760 Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.

[Facebook Group Invitation]: ဤကဲ့သို့သော သိပ္ပံနှင့် ဓမ္မ ဆက်နွယ်မှုဆိုင်ရာ ဗဟုသုတများကို နေ့စဉ် လေ့လာဆွေးနွေးနိုင်ရန် ဦးဇင်းတို့၏ "Hswagata Dhamma & Science Community" Facebook Group သို့ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါသည်။ https://www.facebook.com/share/g/1AefhUBU85/