Total Pageviews

Tuesday, February 3, 2026

Day 109 Apr 19 Year 2023 သံလိုက်ဓာတ်နှင့် တဏှာ - ဆွဲငင်အား၏ သဘောတရား (Magnetism, Attraction & The Pull of Tanha)

 

Day 109 Apr 19 Year 2023 သံလိုက်ဓာတ်နှင့် တဏှာ - ဆွဲငင်အား၏ သဘောတရား (Magnetism, Attraction & The Pull of Tanha)

သုတ္တန်ပိဋက၊ သံယုတ္တနိကာယ်၊ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ် (တဏှာ၏ ဖွဲ့ယှက်မှု)

Magnetism & Magnetic Fields (သံလိုက်စက်ကွင်းနှင့် ဒိုမိန်းများ)


"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ"

"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ"

"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ"

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ယနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၆ ခု၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ခု၊ နှစ်ဆန်း (၃) ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၉) ရက်၊ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့၊ မင်္ဂလာရှိသော ညချမ်းအချိန်ကာလလေးမှာ သွာဂတ သွားဓာတ်တော် စောင့်ရှောက်ရေး ပြတိုက်မှ စီစဉ်ကျင်းပအပ်သော နေ့စဉ် ဓမ္မသဘင်ပွဲကို စတင် ကျင်းပပါတော့မယ်။

နှစ်သစ်ရဲ့ ဦးဦးဖျားဖျား ရက်တွေမှာ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ စိတ်ကို ဆွဲဆောင်နေတဲ့ အရာတွေ၊ စိတ်ကို ချည်နှောင်ထားတဲ့ အရာတွေကို ရှင်းလင်းဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ သိပ္ပံပညာမှာ "သံလိုက်" (Magnet) က သံကို ဆွဲသလို၊ ဓမ္မနယ်မှာ "တဏှာ" (Tanha) က သတ္တဝါတွေကို ဘဝထဲ ဆွဲသွင်းနေပါတယ်။

ဒီလို ဆွဲငင်အား သဘောတရားတွေနဲ့ ယှဉ်ပြီး ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးရဲ့ အနန္တဂုဏ်ကျေးဇူးတွေကို "ဆွဲငင်မှုကင်းခြင်း"၊ "လွတ်မြောက်ခြင်း" တို့နဲ့ ယှဉ်ပြီး အကျယ်တဝင့် ရှိခိုးပူဇော်ကြရအောင်။

"အရဟတော" - ကာမဂုဏ်အာရုံတို့၏ ဆွဲငင်မှု၊ တဏှာသံလိုက်တို့၏ ကပ်ငြိမှုတို့မှ ကင်းဝေးတော်မူပြီး၊ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ ရုန်းထွက်ကာ လွတ်လပ်သော နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို ရရှိတော်မူသော၊ "သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" - သတ္တဝါတို့ကို ၃၁ ဘုံ၌ ကပ်ငြိစေသော တဏှာစွမ်းအင် (Magnetic Force of Craving) နှင့် ထိုစွမ်းအင်ကို ဖြတ်တောက်နည်း (Demagnetization) ကို ဆရာမကူ သယမ္ဘူဉာဏ်တော်မြတ်ဖြင့် ကိုယ်တော်တိုင် ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသော၊ "တဿ ဘဂဝတော" - ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားရှင်အား "နမော" - ရိုသေမြတ်နိုး လက်အုပ်မိုး၍ ရှိခိုးကန်တော့လိုက်ရပါ၏ ဘုရား။

ဆက်လက်ပြီးတော့လည်း "အနန္တော အနန္တငါးပါး" ကို အာရုံပြုကြရအောင်။ ဗုဒ္ဓဂုဏ်တော်၊ ဓမ္မဂုဏ်တော်၊ သံဃာဂုဏ်တော်၊ မိဘဂုဏ်တော်၊ ဆရာသမားဂုဏ်တော် ဆိုတဲ့ အနန္တငါးပါးသော ကျေးဇူးရှင်ကြီးတွေကို ဦးထိပ်ထားပြီးတော့၊ "သံလိုက်သည် သံကိုသာ ဆွဲငင်နိုင်ပြီး သစ်သားကို မဆွဲငင်နိုင်သကဲ့သို့၊ မိမိတို့၏ စိတ်သည် ကိလေသာသံလိုက်၏ ဆွဲငင်မှုကို မခံရဘဲ၊ အရိယာစိတ်ထားဖြင့် လွတ်လွတ်လပ်လပ် တည်ရှိနိုင်ကြပါစေ" လို့ ဦးဇင်းက ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သ ဆုတောင်းပေးလိုက်ပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။


၁။ သံလိုက်ဓာတ် လျှော့ချခြင်း ရှုမှတ်မှု (Demagnetization Meditation)

ကိုင်း... တရားမဟောခင်၊ တရားမနာခင်မှာ စိတ်ကလေးကို အရင်ဆုံး "ဆွဲငင်အားကင်းစင်နယ်မြေ" (Neutral Zone) ဖြစ်သွားအောင် ပြင်ဆင်ကြရအောင်။ ဒီနေ့တော့ "အာကာသကသိုဏ်း" (Space Meditation) ကို အသုံးပြုပြီး စိတ်ကို လွတ်လပ်ပေါ့ပါးအောင် လုပ်ကြမယ်။

သူတော်ကောင်းတို့... မျက်လုံးလေးတွေကို မှိတ်ထားပါ။ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်ကို "သံလိုက်အိမ်မြှောင်" (Compass Needle) လေး တစ်ခုလို့ သဘောထားပါ။ ပုံမှန်ဆိုရင် ဒီအပ်လေးက ဘေးနားက သံလိုက်တွေ (ရုပ်၊ အသံ၊ အနံ့) ကြောင့် ဘယ်ညာ ယိမ်းထိုးနေတယ်။

အခု... အဲဒီ သံလိုက်တွေ အားလုံးကို ဖယ်ရှားလိုက်ပြီလို့ မြင်ယောင်ပါ။

"ငြိမ်သက်တယ်... ဘယ်အရာကမှ မဆွဲဘူး... ငါလည်း ဘာကိုမှ မဆွဲဘူး..."

ဆွဲငင်မှု (Attraction) နဲ့ တွန်းကန်မှု (Repulsion) နှစ်ခုလုံး ငြိမ်းသွားတဲ့ "ဥပေက္ခာ" (Neutrality) အခြေအနေမှာ စိတ်ကို ခဏလောက် နားခိုထားလိုက်ကြပါစို့။


၂။ သိပ္ပံရှုထောင့် (Magnetism & Magnetic Fields)

သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ကျွန်ုပ်တို့ ငယ်ငယ်တုန်းက သံလိုက်တုံးလေးတွေနဲ့ ကစားဖူးကြမှာပါ။ သံလိုက်ဆိုတာ သံတွေကို ဆွဲတယ်။ ဒါပေမဲ့ သံလိုက် အချင်းချင်းကျတော့ "တူရင် တွန်း၊ မတူရင် ဆွဲ" (Like poles repel, opposite poles attract) ဆိုတာ သိကြတယ်။ ရူပဗေဒ (Physics) မှာ ဒီသဘောတရားက အလွန်နက်နဲပါတယ်။

၁။ Magnetic Field (သံလိုက်စက်ကွင်း):

သံလိုက်တစ်တုံးရဲ့ ဘေးပတ်လည်မှာ မျက်စိနဲ့ မမြင်ရတဲ့ "စွမ်းအင်စက်ကွင်း" (Field Lines) တွေ ရှိနေတယ်။ အဲဒီ စက်ကွင်းထဲကို သံတုံးတစ်တုံး ရောက်လာရင် မမြင်ရတဲ့ လက်တံတွေနဲ့ ဆွဲယူလိုက်သလို ကပ်သွားတယ်။

၂။ Magnetic Domains (သံလိုက် ဒိုမိန်းများ):

ဒါက ပိုစိတ်ဝင်စားဖို့ ကောင်းတယ်။ သံတုံး (Iron) တစ်တုံးဟာ ပုံမှန်အတိုင်းဆိုရင် သံလိုက် မဟုတ်ပါဘူး။ သူ့အတွင်းထဲမှာ "Domains" လို့ခေါ်တဲ့ အက်တမ်အစုအဝေးလေးတွေ ရှိတယ်။ ပုံမှန်အချိန်မှာ အဲဒီ ဒိုမိန်းလေးတွေက ဟိုဘက် ဒီဘက် ဦးတည်ချက် အမျိုးမျိုး (Random Directions) နဲ့ ရှုပ်ပွနေတယ်။ တစ်ခုနဲ့ တစ်ခု အားချေဖျက်နေကြလို့ သံလိုက်ဓာတ် မပြဘူး။

ဒါပေမဲ့... အဲဒီ သံတုံးနားကို "သံလိုက်အစစ်" တစ်တုံး ကပ်လိုက်ရင် ဘာဖြစ်သွားသလဲ။ သံတုံးထဲက ရှုပ်ပွနေတဲ့ ဒိုမိန်းလေးတွေ အကုန်လုံးက "တန်းဖြောင့်" (Align) သွားတယ်။ အားလုံးက ဦးတည်ချက် တစ်ခုတည်း ဖြစ်သွားတယ်။ အဲဒီအခါ သံတုံးက "သံလိုက်" ဖြစ်သွားပြီး (Induced Magnetism) ဟိုဘက်က သံလိုက်နဲ့ သွားကပ်တော့တာပါပဲ။

၃။ Demagnetization (သံလိုက်ဓာတ် ဖျက်ခြင်း):

သံလိုက်ဖြစ်နေတဲ့ ပစ္စည်းတစ်ခုကို သံလိုက်ဓာတ် ပျောက်သွားအောင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ။

  • အပူပေးခြင်း (Heating/Curie Point)။

  • ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရိုက်နှက်ခြင်း (Hammering)။
    ဒါတွေ လုပ်လိုက်ရင် စီတန်းနေတဲ့ ဒိုမိန်းတွေက ပြန်ပြီး ဖရိုဖရဲ (Random) ဖြစ်သွားပြီး သံလိုက်ဓာတ် ပျောက်သွားပါတယ်။

ကိုင်း... ဒီပုံကို ကြည့်ပါ။ အတွင်းက စိတ်နေသဘောထား (Domains) တွေ ညီသွားမှ ဆွဲငင်မှု ဖြစ်တာပါ။ အတွင်းက ဖရိုဖရဲ ဖြစ်နေရင် (သို့မဟုတ်) တခြားဘက် လှည့်နေရင် မကပ်ပါဘူး။


၃။ ဓမ္မရှုထောင့် (တဏှာသံလိုက်နှင့် စိတ်ဒိုမိန်းများ)

အခု... ဒီသိပ္ပံ သဘောတရားကို ဦးဇင်းတို့ရဲ့ ဓမ္မဘက်ကို လှည့်ကြည့်ရအောင်။

ဘုရားရှင်က "တဏှာ" (Craving) ကို "ဘဝနေတ္တိ" (Bhavanetti - ဘဝသို့ ဆွဲဆောင်သော ကြိုး) လို့ ဟောပါတယ်။ တဏှာဆိုတာ သံလိုက်စက်ကွင်းကြီးပါပဲ။

  • အာရုံ (Sense Objects): ရူပဗေဒမှာ သံလိုက်အစစ်တွေလိုပါပဲ။ လှပတဲ့ အဆင်း၊ သာယာတဲ့ အသံ၊ အရသာရှိတဲ့ အစားအစာတွေက အပြင်မှာ ရှိနေတယ်။

  • စိတ် (Mind): ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ စိတ်က "သံတုံး" (Iron) နဲ့ တူတယ်။

  • ကိလေသာ ဒိုမိန်းများ (Kilesa Domains): ပုထုဇဉ်တွေရဲ့ စိတ်ထဲမှာ "လိုချင်မှု" (Greed) ဆိုတဲ့ မျိုးစေ့လေးတွေ ကိန်းအောင်းနေတယ်။ ပုံမှန်အချိန်မှာ သူတို့က ငြိမ်နေတယ်။ (Anusaya)။

  • ဆွဲငင်ခြင်း (Attraction): အာရုံတစ်ခု (သံလိုက်) နားကပ်လာတာနဲ့၊ စိတ်ထဲက လောဘဒိုမိန်းတွေက "တန်းစီ" (Align) သွားတယ်။ "ဟာ... လိုချင်လိုက်တာ၊ လှလိုက်တာ" ဆိုပြီး စိတ်က ညွတ်သွားတယ်။ အဲဒီတော့ "ကပ်" သွားရော (Upadana - ဥပါဒါန်)။

ရဟန္တာတို့၏ စိတ် (The Non-Magnetic Mind):

ရဟန္တာအရှင်မြတ်တွေကျတော့ စိတ်က သံတုံး မဟုတ်တော့ဘူး။ "သစ်သား" (Wood) သို့မဟုတ် "ဖန်" (Glass) လို ဖြစ်သွားပြီ။

သစ်သားကို သံလိုက်နဲ့ ဘယ်လောက် ထိထိ၊ မကပ်ဘူး။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ သစ်သားထဲမှာ "Magnetic Domains" (ကိလေသာ မျိုးစေ့) မရှိလို့ပါ။

အာရုံက ဘယ်လောက်လှလှ၊ ရဟန္တာစိတ်က မတုန်လှုပ်ဘူး။ မဆွဲငင်ဘူး။ ဒါကို "ဝိရာဂ" (Detachment/Fading away of lust) လို့ ခေါ်ပါတယ်။


၄။ ဝိပဿနာ ယန္တရား (Vipassana Mechanism Integration)

အခု... အရေးကြီးဆုံးဖြစ်တဲ့ "ဒိဋ္ဌိဖြုတ် ရှုကွက်" ကို သွားကြရအောင်။ ဒီ "ကြိုက်တယ်၊ ချစ်တယ်၊ စွဲလမ်းတယ်" ဆိုတဲ့ အစွဲကို ဘယ်လို ဖြုတ်မလဲ။

ခန္ဓာဖွဲ့နည်း (Aggregates Assembly):

လိုချင်တပ်မက်စိတ် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အချိန်၊ ဆွဲဆောင်ခံနေရတဲ့ အချိန်ကို ဓာတ်ခွဲကြည့်မယ်။

၁။ ရူပက္ခန္ဓာ: အာရုံ (Magnet) နှင့် မျက်စိ/နား (Receiver)။

၂။ သင်္ခါရက္ခန္ဓာ: တဏှာ (Magnetic Force)၊ စေ့ဆော်မှု။

၃။ ဝေဒနက္ခန္ဓာ: သာယာသော ခံစားမှု (Attraction Pleasure)။

၄။ သညာက္ခန္ဓာ: "လှတယ်၊ ကောင်းတယ်" လို့ မှတ်သားမှု။

၅။ ဝိညာဏက္ခန္ဓာ: သိစိတ်။

ဒီနေရာမှာ "ငါ" (Self) ဘယ်မှာ ရှိသလဲ။ ဆွဲငင်အားထဲမှာ ငါ ပါသလား။

ဒိဋ္ဌိဖြုတ်နည်း (Instruction):

တစ်ခုခုကို လိုချင်တဲ့အခါ... "ငါ ကြိုက်တယ်" လို့ မမှတ်ပါနဲ့။

"ဆွဲငင်နေတယ်... သိတယ်... ညွတ်ကိုင်းနေတယ်... သိတယ်... ကပ်ငြိနေတယ်... သိတယ်" လို့ပဲ မှတ်ပါ။

"မျက်လှည့်ပြသူ၏ ဥပမာ" (Illusionist Analogy):

  • မျက်လှည့်ဆရာက စားပွဲအောက်မှာ သံလိုက်ဝှက်ထားပြီး၊ စားပွဲပေါ်က သံတုံးလေးကို ရွေ့အောင် လုပ်ပြတယ်။ ပရိသတ်က "သံတုံးက အသက်ရှိတယ်" လို့ ထင်တယ်။ တကယ်တော့ မမြင်ရတဲ့ စက်ကွင်း (Invisible Field) ကြောင့် ရွေ့တာ။

  • ထို့အတူပါပဲ... "ငါ ချစ်တယ်" ဆိုတာ မရှိပါဘူး။ အာရုံ (Magnet) နဲ့ တဏှာ (Field) ကြောင့် စိတ် (Iron) က ရွေ့သွားတာပါ။ ဒါဟာ "ဓမ္မနိယာမ" (Natural Law) သက်သက်ပါပဲ။

  • "ငါ" က ချစ်တာ မဟုတ်ဘူး။ လောဘဓာတ်က ဆွဲတာ။

အဲဒီလို ရှုမှတ်လိုက်တဲ့အခါ "ငါ့အချစ်၊ ငါ့အကြိုက်" ဆိုတဲ့ ပညတ်တွေ ပျောက်ပြီး၊ "တင်းအား၊ ဆွဲအား" (Tension & Pull) ဆိုတဲ့ သဘောတရားကိုပဲ ဉာဏ်နဲ့ မြင်လာပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီအခါ စိတ်က "Demagnetize" ဖြစ်ပြီး ငြိမ်းအေးသွားပါလိမ့်မယ်။


၅။ ဖြစ်ရပ်မှန် ဇာတ်လမ်း (Case Study: Case-2409)

ဒီအကြောင်းကို ပြောရရင် ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ "သံလိုက်" နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အလွန်စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန် ဇာတ်လမ်းလေး (Case Study) တစ်ပုဒ်ကို သတိရမိပါတယ်။ သေချာ နာယူကြည့်ကြပါဦး။ Case-2409 လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ ကိစ္စလေးပါ။

ဖြစ်စဉ်က ဒီလို... ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့။ ပြတိုက်ရဲ့ "ရေကြောင်းသွားလာမှု သမိုင်းပြခန်း" (Maritime History Gallery) မှာ ရှေးဟောင်း သံလိုက်အိမ်မြှောင် (Compass) တစ်ခုကို ပြသထားတယ်။ ဒီ Compass က နှစ်ပေါင်း ၃၀၀ လောက် သက်တမ်းရှိပြီ။ သံလိုက်ဓာတ်က အရမ်း နည်းနေပြီ (Weak Magnetism)။

တာဝန်ကျတဲ့ ဝန်ထမ်းက "မောင်သံဒ" (အမည်လွှဲ)။ သူ့နာမည်ပြောင်က "Iron Man" တဲ့။ နည်းပညာ ပစ္စည်းတွေ အရမ်းဝါသနာပါတယ်။

အဲဒီနေ့က သူက စမတ်နာရီ (Smart Watch) အသစ် ဝယ်လာတယ်။ အဲဒီနာရီရဲ့ ကြိုးက သာမန်ကြိုး မဟုတ်ဘူး။ "Magnetic Loop" ဆိုတဲ့ သံလိုက်အား အရမ်းကောင်းတဲ့ ကြိုး။

Policy 8 (Equipment Safety) နဲ့ Article 8.5 (Magnetic Interference Prevention) မှာ ရေးထားတယ်။ "သံလိုက်ဓာတ် ရှိသော ပစ္စည်းများကို အာရုံခံကိရိယာများ (Sensors) နှင့် ရှေးဟောင်း သံလိုက်အိမ်မြှောင်များ အနီးသို့ မယူဆောင်ရ" တဲ့။

ဒါပေမဲ့ မောင်သံဒက သတိမထားမိဘူး။ သူက ရှေးဟောင်း Compass ကို သန့်ရှင်းရေး လုပ်မယ်ဆိုပြီး၊ လက်ကို မှန်သေတ္တာထဲ ထည့်လိုက်တယ်။ သူ့လက်ကောက်ဝတ်က နာရီကြိုးသံလိုက်က Compass နား ရောက်သွားတယ်။

ချက်ချင်းပဲ... Compass ရဲ့ ညွှန်တံလေးက "ကလောက်" ဆိုပြီး လည်ထွက်သွားတယ်။ မြောက်အရပ်ကို ပြရမယ့်အစား မောင်သံဒရဲ့ နာရီဘက်ကို လှည့်လာတယ်။ ပိုဆိုးတာက Compass ရဲ့ ညွှန်တံက နဂိုကတည်းက အားနည်းနေတော့၊ အခုလို ပြင်းထန်တဲ့ သံလိုက်နဲ့ တွေ့လိုက်တဲ့အခါ "Reversal of Polarity" (ဝင်ရိုးစွန်း ပြောင်းပြန်ဖြစ်ခြင်း) ဖြစ်သွားတယ်။ မြောက်ကို ပြရမယ့်အစား တောင်ကို ပြနေတော့တယ်။

ဦးဇင်းတို့ Template T214 (Damage Report) နဲ့ စစ်ဆေးတော့ Compass ပျက်သွားတာ တွေ့ရတယ်။ ပြန်ပြင်ဖို့ (Remagnetize လုပ်ဖို့) ပညာရှင်တွေ ခေါ်ရတယ်။

ဦးဇင်းက မောင်သံဒကို ခေါ်ပြီး ဆုံးမရတယ်။

"မောင်သံဒ... မင်းက ကိုယ့်မှာပါလာတဲ့ သံလိုက် (Attachment) ကို သတိမထားမိဘူး။ မင်းရဲ့ သံလိုက်က သမိုင်းဝင် ပစ္စည်းရဲ့ လမ်းကြောင်းကို လွဲသွားစေတယ်။

လူတွေမှာလည်း ဒီလိုပဲကွ။ ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ 'အတ္တ' ဆိုတဲ့ သံလိုက်၊ 'တဏှာ' ဆိုတဲ့ သံလိုက်တွေ ပါလာရင်၊ အမှန်တရား (True North/Nibbana) ကို မမြင်တော့ဘူး။ ကိုယ်ကြိုက်တဲ့ဘက် (My Watch) ကိုပဲ အမှန်လို့ ထင်ပြီး လမ်းလွဲကုန်ကြတာ။ မင်းရဲ့ သံလိုက်ကို ဖြုတ်ထားမှ အမှန်ကို မြင်မှာ" လို့ ပြောပြရတယ်။


၆။ နိဂုံးချုပ် (သစ္စာလေးပါးနှင့် ချိတ်ဆက်ခြင်း)

ကိုင်း... ဒီဇာတ်လမ်းလေးကို သင်ခန်းစာယူပြီး ကိုယ့်ဘဝကို ပြန်ကြည့်ကြစို့။ ကျွန်ုပ်တို့ အားလုံးမှာ ကိုယ်စီကိုယ်စီ သံလိုက်တွေ ရှိကြတယ်။ ငွေကြေးသံလိုက်၊ ရာထူးသံလိုက်၊ အချစ်သံလိုက်... ဒီသံလိုက်တွေက ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ စိတ်အိမ်မြှောင်ကို နိဗ္ဗာန်ဘက် မလှည့်နိုင်အောင် ဆွဲထားကြတယ်။

သံလိုက်ဓာတ် ပျောက်ချင်ရင် "အပူပေးရတယ်" (Heating) လို့ ပြောခဲ့တယ်။ ဝိပဿနာဉာဏ်မီးနဲ့ အပူပေးလိုက်ပါ။ ဒါမှမဟုတ် ကမ္မဋ္ဌာန်းတူရွင်းနဲ့ ထုနှက် (Hammering) လိုက်ပါ။ ဒိုမိန်းတွေ ကွဲပြီး သံလိုက်ဓာတ် ပြယ်သွားပါလိမ့်မယ်။

နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ သစ္စာလေးပါးနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး ကြည့်ကြရအောင်။

  • အမြဲတမ်း အာရုံသံလိုက်တွေရဲ့ ဆွဲငင်ခြင်း၊ ရုန်းကန်ရခြင်း ဒဏ်ကို ခံနေရတဲ့ ခန္ဓာစိတ်သည် "ဒုက္ခသစ္စာ"

  • အဲဒီ ဆွဲငင်မှုကို ဖန်တီးပေးနေတဲ့၊ စိတ်ကို သံလိုက်ဖြစ်အောင် လုပ်နေတဲ့ တဏှာစွမ်းအင်သည် "သမုဒယသစ္စာ"

  • ဆွဲငင်မှု၊ တွန်းကန်မှု အားလုံး ကင်းစင်ပြီး၊ လွတ်လပ်ငြိမ်သက်နေသော (Zero Field) နိဗ္ဗာန်သည် "နိရောဓသစ္စာ"

  • အဲဒီ နိဗ္ဗာန်ကို ရောက်ဖို့အတွက် တဏှာသံလိုက်ဓာတ်ကို ဖြတ်တောက်ပေးသော သတိပဋ္ဌာန် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး (Shielding) သည် "မဂ္ဂသစ္စာ" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'သံလိုက်ဓာတ်နှင့် တဏှာ' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် မိမိတို့ စိတ်အတွင်းရှိ ကိလေသာ သံလိုက်ဓာတ်များကို ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် လျှော့ချကြပြီး၊ အာရုံတို့၏ ဆွဲငင်မှုနောက်သို့ မပါဘဲ၊ လွတ်လပ်ငြိမ်းချမ်းသော နိဗ္ဗာန်ခရီးသို့ ဖြောင့်တန်းစွာ လျှောက်လှမ်းနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

သာဓု... သာဓု... သာဓု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၉ ရက်

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.

သူတော်ကောင်းတို့အနေဖြင့် ဓမ္မဗဟုသုတများ ပိုမိုဆွေးနွေးလိုပါက ဦးဇင်းတို့၏ Facebook Group ဖြစ်သော https://www.facebook.com/share/g/1AefhUBU85/ တွင်လည်း ဝင်ရောက် လေ့လာနိုင်ကြပါတယ်လို့ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါတယ်။ အားလုံး ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျန်းမာ ချမ်းသာကြပါစေ။


Day 108 Apr 18 Year 2023 လျှပ်စစ်နှင့် စိတ် - ဇဝနအရှိန်နှင့် အာရုံကြောစီးကြောင်း (Electricity, The Mind & The Impulse of Javana)

 

Day 108 Apr 18 Year 2023 လျှပ်စစ်နှင့် စိတ် - ဇဝနအရှိန်နှင့် အာရုံကြောစီးကြောင်း (Electricity, The Mind & The Impulse of Javana)

အဘိဓမ္မပိဋက၊ ဓမ္မသင်္ဂဏီပါဠိတော် (စိတ္တဝီထိနှင့် ဇဝနစိတ်ဖြစ်စဉ်)

Neural Impulses (Action Potentials) & Synapses (အာရုံကြော လျှပ်စီးကြောင်းနှင့် ဆက်သွယ်မှုများ)


"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ"

"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ"

"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ"

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ယနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၆ ခု၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ခု၊ ဦးဦးဖျားဖျား နှစ်သစ်မင်္ဂလာ နှစ်ဆန်း (၂) ရက်နေ့၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၈) ရက်၊ အင်္ဂါနေ့၊ မင်္ဂလာရှိသော ညချမ်းအချိန်ကာလလေးမှာ သွာဂတ သွားဓာတ်တော် စောင့်ရှောက်ရေး ပြတိုက်မှ စီစဉ်ကျင်းပအပ်သော နေ့စဉ် ဓမ္မသဘင်ပွဲကို စတင် ကျင်းပပါတော့မယ်။

ယနေ့ခေတ်မှာ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ ဘဝတွေကို "လျှပ်စစ်" (Electricity) မရှိဘဲ ပုံဖော်ကြည့်လို့ မရတော့ပါဘူး။ မီးလင်းဖို့၊ ဖုန်းသုံးဖို့၊ စက်ရုံတွေ လည်ပတ်ဖို့ လျှပ်စစ်စွမ်းအင် လိုအပ်ပါတယ်။ ထို့အတူပါပဲ... ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ စိတ်အစဉ် လည်ပတ်ဖို့အတွက်လည်း "ဇီဝလျှပ်စစ်" (Bio-electricity) နဲ့ "စိတ္တစွမ်းအင်" (Mental Energy) တွေ လိုအပ်နေပါတယ်။

ဒီလို စွမ်းအင်သဘောတရားတွေနဲ့ ယှဉ်ပြီး ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးရဲ့ အနန္တဂုဏ်ကျေးဇူးတွေကို "အလင်းပေးခြင်း"၊ "လျင်မြန်ခြင်း" တို့နဲ့ ယှဉ်ပြီး အကျယ်တဝင့် ရှိခိုးပူဇော်ကြရအောင်။

"အရဟတော" - ကိလေသာ အမှောင်တိုက်ကို ခွင်း၍ လျှပ်စီးပြက်သကဲ့သို့ ထက်မြက်သော အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ် အလင်းရောင်ဖြင့် နိဗ္ဗာန်ကို ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသော၊ "သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" - တစ်စက္ကန့်အတွင်း ကုဋေတစ်သိန်းမက ဖြစ်ပျက်နေသော စိတ်အစဉ် (Mind Stream) ၏ လျင်မြန်သော သဘောတရားနှင့် ဇဝနစိတ်တို့၏ အကျိုးပေးပုံကို ဆရာမကူ သယမ္ဘူဉာဏ်တော်မြတ်ဖြင့် ကိုယ်တော်တိုင် ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသော၊ "တဿ ဘဂဝတော" - ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားရှင်အား "နမော" - ရိုသေမြတ်နိုး လက်အုပ်မိုး၍ ရှိခိုးကန်တော့လိုက်ရပါ၏ ဘုရား။

ဆက်လက်ပြီးတော့လည်း "အနန္တော အနန္တငါးပါး" ကို အာရုံပြုကြရအောင်။ ဗုဒ္ဓဂုဏ်တော်၊ ဓမ္မဂုဏ်တော်၊ သံဃာဂုဏ်တော်၊ မိဘဂုဏ်တော်၊ ဆရာသမားဂုဏ်တော် ဆိုတဲ့ အနန္တငါးပါးသော ကျေးဇူးရှင်ကြီးတွေကို ဦးထိပ်ထားပြီးတော့၊ "လျှပ်စစ်စွမ်းအင်သည် အမှောင်ကို ခွင်း၍ အလင်းပေးသကဲ့သို့၊ ဓမ္မစွမ်းအင်သည် အဝိဇ္ဇာအမှောင်ကို ခွင်း၍ ပညာအလင်း ရရှိစေလျက်၊ စိတ်အစဉ်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ကြပါစေ" လို့ ဦးဇင်းက ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သ ဆုတောင်းပေးလိုက်ပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။


၁။ စိတ်စီးကြောင်း ရှုမှတ်မှု (Current Flow Meditation)

ကိုင်း... တရားမဟောခင်၊ တရားမနာခင်မှာ စိတ်ကလေးကို အရင်ဆုံး လင်းလက်သွားအောင်၊ စီးဆင်းမှု ရှိသွားအောင် ပြင်ဆင်ကြရအောင်။ ဒီနေ့တော့ လျှပ်စစ်သဘောနဲ့ တူတဲ့ "တေဇောကသိုဏ်း" (Fire/Light Meditation) ကို ခန္ဓာကိုယ်တွင်း စီးဆင်းမှုအနေနဲ့ ရှုမှတ်ကြမယ်။

သူတော်ကောင်းတို့... ခန္ဓာကိုယ်ကို ဖြောင့်ဖြောင့်ထားပြီး မျက်လုံးလေးတွေကို မှိတ်ထားပါ။ ဦးနှောက်ထဲကနေ ခြေဖျားလက်ဖျားအထိ "စီးဆင်းနေတဲ့ ဓာတ်သဘော" (Flowing Sensation) ကို သတိထားကြည့်ပါ။ ကျဉ်ကနဲ၊ ရှဲကနဲ ဖြစ်နေတာတွေ ရှိတယ်။

"စီးဆင်းနေတယ်... လျင်မြန်တယ်... တောက်ပတယ်..."

ဒါဟာ ကိုယ့်ရဲ့ အာရုံကြောတွေထဲမှာ သတင်းအချက်အလက်တွေ စီးဆင်းနေတာပါ။ စိတ်ဆိုတာလည်း ဒီလိုပဲ လျှပ်စီးလို မြန်ဆန်တယ်။ "ငါ" မဟုတ်ဘူး။ "စီးကြောင်း" (Current) သက်သက်ပါလားလို့ နှလုံးသွင်းရင်း၊ လောကီအာရုံ "Static Noise" (ဆူညံသံ) တွေကို ခဏလောက် ပိတ်ထားလိုက်ကြပါစို့။


၂။ သိပ္ပံရှုထောင့် (Neuroscience: Action Potential & Synapses)

သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ရှေးတုန်းက လူတွေက စိတ်ဆိုတာ နှလုံးသားထဲမှာ ရှိတယ်လို့ ထင်ခဲ့ကြတယ်။ ခေတ်သစ် ဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြောသိပ္ပံ (Neuroscience) အရတော့ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ တွေးခေါ်မှု၊ ခံစားမှု၊ လှုပ်ရှားမှု အားလုံးဟာ "Electrical Impulses" (လျှပ်စစ် လှုံ့ဆော်ချက်များ) ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတာပါ။

၁။ Neurons (အာရုံကြောဆဲလ်များ):

ဦးနှောက်ထဲမှာ နျူရွန် (Neuron) လို့ခေါ်တဲ့ ဆဲလ်ပေါင်း ဘီလီယံချီ ရှိတယ်။ သူတို့ဟာ "ကြိုး" (Wires) တွေလိုပဲ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ချိတ်ဆက်ထားတယ်။

၂။ Action Potential (လုပ်ဆောင်ချက် လျှပ်စီး):

သူတော်ကောင်းတို့ လက်ကို လှုပ်ချင်တယ်လို့ စိတ်ကူးလိုက်တာနဲ့၊ ဦးနှောက်ထဲက နျူရွန်တွေက "Action Potential" လို့ခေါ်တဲ့ လျှပ်စစ်အချက်ပြ (Electrical Signal) တစ်ခုကို လွှတ်လိုက်တယ်။ ဒီအချက်ပြဟာ တစ်စက္ကန့်ကို မီတာ ၁၀၀ လောက် အမြန်နှုန်းနဲ့ ပြေးပါတယ်။

ဒီမှာ ထူးခြားတာက "All-or-Nothing Principle" ပါ။ လျှပ်စစ်စီးရင် အကုန်စီးမယ်၊ မစီးရင် လုံးဝ မစီးဘူး။ "နည်းနည်းလေး စီးတယ်" ဆိုတာ မရှိဘူး။ (ဒါက ကံတရား အကျိုးပေးပုံနဲ့ တူတယ်)။

၃။ Synapses (ဆုံမှတ်များ):

နျူရွန် တစ်ခုနဲ့ တစ်ခုကြားမှာ ဟာနေတဲ့ နေရာလေးတွေ ရှိတယ်။ အဲဒါကို Synapse လို့ ခေါ်တယ်။ လျှပ်စစ်စီးကြောင်းက အဲဒီနေရာရောက်ရင် ရပ်သွားပြီး၊ "Neurotransmitters" (ဓာတုပစ္စည်းများ) ကို ထုတ်လွှတ်ပြီး ဟိုဘက်ကမ်းကို ကူးတယ်။

ဆိုလိုတာက... ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ စိတ် (Mind) ဆိုတာ လျှပ်စစ် (Electricity) နဲ့ ဓာတုဗေဒ (Chemistry) ပေါင်းစပ်ထားတဲ့ အလွန်လျင်မြန်တဲ့ "ကွန်ရက်" (Network) ကြီး တစ်ခုပါပဲ။

ကိုင်း... ဒီပုံကို ကြည့်ပါ။ စိတ်အာရုံတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်တယ် ဆိုတာ ဒီလို မီးပွားလေးတွေ (Sparks) တစ်ခုပြီး တစ်ခု ကူးစက်သွားတာပါပဲ။ အရမ်းမြန်လွန်းလို့ ကျွန်ုပ်တို့က "တဆက်တည်း" လို့ ထင်နေရတာပါ။


၃။ ဓမ္မရှုထောင့် (စိတ္တဝီထိနှင့် ဇဝနအရှိန်)

အခု... ဒီသိပ္ပံ သဘောတရားကို ဦးဇင်းတို့ရဲ့ ဓမ္မဘက်ကို လှည့်ကြည့်ရအောင်။

သိပ္ပံပညာမှာ "Action Potential" က မီလီစက္ကန့်အတွင်း ဖြစ်သလို၊ အဘိဓမ္မမှာလည်း "စိတ္တဝီထိ" (Thought Process) ဆိုတာ မျက်တောင်တစ်ခတ်အတွင်းမှာ ကုဋေတစ်သိန်းမက ဖြစ်ပျက်နေပါတယ်။

စိတ္တဝီထိ တစ်ခုမှာ စိတ်အစဉ် ၁၇ ချက် (17 Mind Moments) ပါဝင်ပါတယ်။ အဲဒီအထဲမှာ အရေးအကြီးဆုံးကတော့ "ဇဝန" (Javana) ဆိုတဲ့ အပိုင်းပါပဲ။

  • ဇဝန (Impulsion): ဆိုတာ "အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ပြေးသွားခြင်း" လို့ အဓိပ္ပာယ်ရတယ်။ သိပ္ပံစကားနဲ့ ပြောရင် "High Voltage Discharge" (ဗို့အားမြင့် ထုတ်လွှတ်ခြင်း) ပါပဲ။

  • မျက်စိက မြင်တာ (စက္ခုဝိညာဉ်)၊ လက်ခံတာ (သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း)၊ စုံစမ်းတာ (သန္တီရဏ) တွေက ကံမမြောက်သေးဘူး။ (Low Voltage)။

  • "ဒါ ကောင်းတယ်၊ လိုချင်တယ်" သို့မဟုတ် "ဒါ ဆိုးတယ်၊ မုန်းတယ်" ဆိုပြီး ဇဝန ၇ ကြိမ် စောလိုက်တဲ့ အချိန်ကျမှ "ကံ" (Karma) မြောက်သွားတာပါ။

"Short Circuit" (ရှော့ဖြစ်ခြင်း) နှင့် ဒေါသ:

လျှပ်စစ်ဝါယာကြိုး ၂ ချောင်း ပူးသွားရင် "ရှော့" ဖြစ်ပြီး မီးပွားတွေ ထွက်သလို၊ အာရုံနဲ့ ဒွါရ တိုက်ဆိုင်တဲ့အခါ "သတိ" (Insulation/ကြိုးကာ) မပါရင် ဇဝနတွေက ဒေါသအရှိန်၊ လောဘအရှိန်နဲ့ "ဝုန်း" ကနဲ စီးဆင်းပြီး အကုသိုလ် မီးပွားတွေ ထွက်ကုန်တယ်။

ဒါကြောင့် ဘုရားရှင်က "စိတ်ကို စောင့်စည်းပါ" လို့ ဟောတာဟာ၊ လျှပ်စစ်ကို "Breaker" (မိန်းခလုတ်) ခံပြီး သုံးခိုင်းတာနဲ့ အတူတူပါပဲ။ ဇဝနအရှိန်ကို မထိန်းရင် သံသရာတစ်လျှောက် လောင်ကျွမ်းသွားနိုင်ပါတယ်။


၄။ ဝိပဿနာ ယန္တရား (Vipassana Mechanism Integration)

အခု... အရေးကြီးဆုံးဖြစ်တဲ့ "ဒိဋ္ဌိဖြုတ် ရှုကွက်" ကို သွားကြရအောင်။ ဒီ "စိတ်မြန်တာ၊ ဒေါသထွက်တာ" ကို "ငါ" လို့ မထင်ဘဲ လျှပ်စစ်စီးကြောင်းလို ဘယ်လို ရှုမလဲ။

ခန္ဓာဖွဲ့နည်း (Aggregates Assembly):

စိတ်လှုပ်ရှားတဲ့အချိန်၊ ဒါမှမဟုတ် ဆုံးဖြတ်ချက် တစ်ခုခု ချလိုက်တဲ့ (ဇဝနကျတဲ့) အချိန်ကို ဓာတ်ခွဲကြည့်မယ်။

၁။ ရူပက္ခန္ဓာ: ဟဒယဝတ္ထု (Heart Base - The generator)၊ အာရုံကြော လှုပ်ရှားမှု။

၂။ သင်္ခါရက္ခန္ဓာ: စေတနာ (Voltage/Driving Force)၊ ဇဝနအရှိန်။

၃။ ဝိညာဏက္ခန္ဓာ: သိစိတ် (Current Flow)။

၄။ ဝေဒနက္ခန္ဓာ: စီးဆင်းမှုကို ခံစားရခြင်း (Shock sensation/Pleasure)။

ဒီနေရာမှာ "ငါ" (Self) ဘယ်မှာ ရှိသလဲ။ ဝါယာကြိုးထဲမှာ လူ ရှိသလား။ မရှိပါဘူး။

ဒိဋ္ဌိဖြုတ်နည်း (Instruction):

စိတ်ဖြစ်တဲ့အခါ... "ငါ တွေးတယ်" လို့ မမှတ်ပါနဲ့။

"စီးဆင်းနေတယ်... သိတယ်... အရှိန်ပြင်းနေတယ်... သိတယ်... မီးပွားထွက်နေတယ်... သိတယ်... ချုပ်ပျောက်သွားပြီ... သိတယ်" လို့ပဲ မှတ်ပါ။

"မျက်လှည့်ပြသူ၏ ဥပမာ" (Illusionist Analogy):

  • လျှပ်စစ်မီးသီး လင်းနေတာကို ကြည့်ပြီး "မီးငြိမ်နေတယ်" လို့ ထင်ရပေမယ့်၊ တကယ်တော့ လျှပ်စစ်စီးကြောင်းက တစ်စက္ကန့်ကို အကြိမ် ၅၀/၆၀ (Frequency) လောက် မှိတ်တုတ် မှိတ်တုတ် ဖြစ်နေတာ။ မျက်စိက မမီလို့ ငြိမ်တယ် ထင်တာ။

  • ထို့အတူပါပဲ... "ငါ့စိတ်" ဆိုတာ တည်ငြိမ်နေတဲ့ အရာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဇဝနစိတ်တွေ တရစပ် ဖြစ်လိုက် ပျက်လိုက် (Firing neurons) ဖြစ်နေတဲ့ အစဉ်အတန်း (Flux) မျှသာ ဖြစ်ပါတယ်။

  • "ငါ" ဆိုတာ လျှပ်စစ်စီးကြောင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ "သံလိုက်စက်ကွင်း" (Magnetic Field) လိုပဲ၊ အကြောင်းကြောင့် ပေါ်လာတဲ့ "Effect" သက်သက်ပါ။ အကောင်အထည် မဟုတ်ပါဘူး။

အဲဒီလို ရှုမှတ်လိုက်တဲ့အခါ "ငါ့စိတ်ကြီးက ဆိုးလိုက်တာ" ဆိုပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကို အပြစ်တင်တာ (Self-judgment) ပျောက်သွားပြီး၊ "ဩော်... ဗို့အား များနေပါလား၊ Breaker ချဖို့ (သတိထားဖို့) လိုနေပါလား" လို့ ဉာဏ်နဲ့ ထိန်းကျောင်းတတ်လာပါလိမ့်မယ်။


၅။ ဖြစ်ရပ်မှန် ဇာတ်လမ်း (Case Study: Case-2408)

ဒီအကြောင်းကို ပြောရရင် ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ လျှပ်စစ်အန္တရာယ်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန် ဇာတ်လမ်းလေး (Case Study) တစ်ပုဒ်ကို သတိရမိပါတယ်။ သေချာ နာယူကြည့်ကြပါဦး။ Case-2408 လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ ကိစ္စလေးပါ။

ဖြစ်စဉ်က ဒီလို... ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၈ ရက်နေ့။ ပြတိုက်ရဲ့ "Main Server Room" (အဓိက ကွန်ပျူတာ ထိန်းချုပ်ခန်း) မှာ မီးကြိုးတစ်ချောင်းက အပူလွန်ကဲပြီး (Overheat) အနံ့ထွက်လာတယ်။

တာဝန်ကျတဲ့ လျှပ်စစ်ဝန်ထမ်းက "မောင်လျှပ်" (အမည်လွှဲ)။ သူက နာမည်နဲ့ လိုက်အောင် စိတ်မြန်လက်မြန် ရှိတယ်။ အလုပ်ကို မြန်မြန်ပြီးချင်တဲ့ ဇဝနစိတ် (Impulsive Mind) က သူ့ကို လွှမ်းမိုးထားတယ်။

Policy 28 (Electrical Safety) နဲ့ Article 28.1 (Lockout/Tagout Procedure) အရ "လျှပ်စစ်ပြင်ဆင်မှု မပြုလုပ်မီ မိန်းခလုတ် (Main Switch) ကို ချရမည်။ လျှပ်ကာလက်အိတ် ဝတ်ရမည်" လို့ တင်းကျပ်စွာ ပြဋ္ဌာန်းထားတယ်။

ဒါပေမဲ့ မောင်လျှပ်က "ဟာ... မိန်းချလိုက်ရင် Server တွေ ပိတ်ကုန်မှာပေါ့၊ ပြန်ဖွင့်ရတာ ကြာတယ်၊ ငါ အရှင်ပဲ ဆက်လိုက်မယ်" ဆိုပြီး "Live Wire" (ဓာတ်အားရှိနေတဲ့ ကြိုး) ကို လက်ဗလာနဲ့ သွားကိုင်လိုက်တယ်။ သူ့စိတ်ထဲမှာ "ငါ ကျွမ်းကျင်ပါတယ်" ဆိုတဲ့ လောဘနဲ့ မာန (Greed & Ego Javana) တွေက အရှိန်ပြင်းနေတယ်။ သတိ (Sati Insulation) က ကွာကျနေပြီ။

သူ ဝါယာကြိုးနှစ်စကို ထိလိုက်တဲ့ ခဏမှာပဲ... "ဒိန်း" ဆိုတဲ့ အသံနဲ့အတူ မီးပွားတွေ (Sparks) ဖွားကနဲ လွင့်စဉ်ထွက်လာတယ်။ Short Circuit ဖြစ်သွားတာ။ မောင်လျှပ် လက်ကို ဓာတ်လိုက်ပြီး လွင့်ထွက်သွားတယ်။ Server ခန်း တစ်ခုလုံး မီးတွေ မှိတ်တုတ်မှိတ်တုတ် ဖြစ်ပြီး စက်တွေ ရပ်ကုန်တယ်။

ကံကောင်းလို့ မောင်လျှပ် အသက်အန္တရာယ် မရှိပေမယ့်၊ လက်မှာ မီးလောင်ဒဏ်ရာ ရသွားတယ်။ စက်ပစ္စည်း တချို့ ပျက်စီးသွားတယ်။

ဦးဇင်းတို့ Template T157 (Electrical Incident Log) နဲ့ စစ်ဆေးပြီး မောင်လျှပ်ကို ဆေးရုံပို့၊ ပြီးတော့ ခေါ်ဆုံးမရတယ်။

"မောင်လျှပ်... မင်းက လျှပ်စစ်ရဲ့ အရှိန် (Velocity of Electricity) ကို လျှော့တွက်တာ။ လျှပ်စစ်ဆိုတာ အတားအဆီး (Insulation) မရှိရင် ဖျက်ဆီးပစ်တာပဲ။ မင်းရဲ့ စိတ်အရှိန် (Javana) ကလည်း ဒီလိုပဲ။ 'ငါ လုပ်နိုင်တယ်' ဆိုပြီး သတိမပါဘဲ (Insulation မပါဘဲ) လုပ်လိုက်တဲ့ ကံ (Action) ဟာ၊ နောက်ဆုံးမှာ မင်းကို ပြန်ပြီး ဒုက္ခပေးတဲ့ 'Shock' ဖြစ်လာတာပဲ" လို့ ပြောပြရတယ်။


၆။ နိဂုံးချုပ် (သစ္စာလေးပါးနှင့် ချိတ်ဆက်ခြင်း)

ကိုင်း... ဒီဇာတ်လမ်းလေးကို သင်ခန်းစာယူပြီး ကိုယ့်ဘဝကို ပြန်ကြည့်ကြစို့။ မောင်လျှပ်က လျှပ်စစ်ကို သတိမထားလို့ ဓာတ်လိုက်သလို၊ တို့တစ်တွေလည်း နေ့စဉ် နေ့တိုင်း အာရုံကြောတွေထဲမှာ စီးဆင်းနေတဲ့ "ဇဝန" လျှပ်စီးကြောင်းတွေကို သတိမထားမိကြဘူး။

မြင်လိုက်တာနဲ့ "လိုချင်တယ်"၊ ကြားလိုက်တာနဲ့ "မုန်းတယ်" ဆိုပြီး တုံ့ပြန်တာတွေဟာ (Reactions) အကာအကွယ်မဲ့ ဝါယာကြိုးတွေ ရှော့ဖြစ်နေသလိုပါပဲ။ ဒီအတိုင်း လွှတ်ထားရင် သံသရာမှာ အပါယ်မီး လောင်ကျွမ်းသွားနိုင်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် "သတိ" (Mindfulness) ဆိုတဲ့ လျှပ်ကာပစ္စည်း (Insulator) ကို အမြဲတပ်ဆင်ထားပါ။

နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ သစ္စာလေးပါးနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး ကြည့်ကြရအောင်။

  • အမြဲတမ်း လျှပ်စီးကြောင်းတွေလို တဖျပ်ဖျပ် ဖြစ်ပျက်ပြောင်းလဲနေပြီး၊ ထိန်းချုပ်ရ ခက်ခဲတဲ့ နာမ်ရုပ်ခန္ဓာကြီးဟာ "ဒုက္ခသစ္စာ"

  • အဲဒီ လျှပ်စီးကြောင်းတွေကို အရှိန်မြှင့်ပေးနေတဲ့၊ ဗို့အားတင်ပေးနေတဲ့ တဏှာ (Voltage Source) ဟာ "သမုဒယသစ္စာ"

  • လောင်ကျွမ်းမှု၊ စီးဆင်းမှု အားလုံး ရပ်စဲသွားပြီး၊ အေးငြိမ်းသွားတဲ့ (Circuit Break) နိဗ္ဗာန်ဟာ "နိရောဓသစ္စာ"

  • အဲဒီ နိဗ္ဗာန်ကို ရောက်ဖို့အတွက် စိတ်အစဉ်ကို သတိနဲ့ စောင့်ကြပ်ပြီး၊ အန္တရာယ်ကင်းအောင် လျှောက်လှမ်းတဲ့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး (Safety Protocol) ဟာ "မဂ္ဂသစ္စာ" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'လျှပ်စစ်နှင့် စိတ်' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် မိမိတို့၏ စိတ်အစဉ်၌ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဇဝနလျှပ်စီးကြောင်းများကို သတိတရားဖြင့် စောင့်ကြည့် ထိန်းကျောင်းကြပြီး၊ အကုသိုလ် ရှော့ဆားကစ် (Short Circuit) များ မဖြစ်ပေါ်စေဘဲ၊ ကုသိုလ်အလင်းရောင်ဖြင့် နိဗ္ဗာန်လမ်းခရီးကို လျှောက်လှမ်းနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

သာဓု... သာဓု... သာဓု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၈ ရက်

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.

သူတော်ကောင်းတို့အနေဖြင့် ဓမ္မဗဟုသုတများ ပိုမိုဆွေးနွေးလိုပါက ဦးဇင်းတို့၏ Facebook Group ဖြစ်သော https://www.facebook.com/share/g/1AefhUBU85/ တွင်လည်း ဝင်ရောက် လေ့လာနိုင်ကြပါတယ်လို့ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါတယ်။ အားလုံး ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျန်းမာ ချမ်းသာကြပါစေ။