Total Pageviews

Tuesday, April 7, 2026

The Problem of the Number and Historiography of Buddha Relics: A Comparative Study of the Impacts of Religious, Political, and Sectarian History from King Ashoka to King Kanishka.


The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum


ဗုဒ္ဓဓာတ်တော်များ၏ အရေအတွက်နှင့် သမိုင်းပြုစုမှု ပြဿနာ — အသောကမင်းကြီးမှ ကနိသျှမင်းကြီးအထိ သာသနာရေး၊ နိုင်ငံရေးနှင့် ဂိုဏ်းကွဲသမိုင်း၏ သက်ရောက်မှုများကို နှိုင်းယှဉ်လေ့လာချက်။



Venerable Dhammasami

Ph.D(Thesis),M.A(Pali),Dip in Social Work,B.A

ORCID: 0009-0000-0697-4760




Copy Right By

Venerable Dhammasami 

ABSTRACT (သုတေသန အနှစ်ချုပ်)

ဗုဒ္ဓဓာတ်တော်များသည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာတွင် အထွတ်အမြတ်ထားရာ ယုံကြည်မှုသင်္ကေတများဖြစ်သကဲ့သို့၊ သမိုင်းကြောင်းအရလည်း အရေးပါသော ရုပ်ဝတ္ထုအထောက်အထားများ ဖြစ်ကြသည်။ သို့ရာတွင် စွယ်တော်မြတ်အရေအတွက်နှင့် ပတ်သက်၍ ထေရဝါဒရိုးရာကျမ်းစာများလာ အဆိုအမိန့်များနှင့် မျက်မှောက်ခေတ် ရှေးဟောင်းသုတေသန တူးဖော်တွေ့ရှိချက်များအကြား ပြင်းထန်သော ကွာဟချက်များ တည်ရှိနေသည်။ ဤကွာဟချက်သည် ဓာတ်တော်အရေအတွက်ကို သမိုင်းအမှန်တရား (historical fact) အဖြစ် သတ်မှတ်ရန်ထက် သာသနာရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအာဏာတို့၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော သမိုင်းပြုစုမှု ပြဿနာ (historiographical problem) တစ်ရပ်အဖြစ် ညွှန်ပြနေသည်။

ဤသုတေသနသည် ဓာတ်တော်အရေအတွက် ကန့်သတ်ချက်များအပေါ် ဂိုဏ်းကွဲသမိုင်းပြုစုမှု (sectarian historiography) ၏ အခန်းကဏ္ဍကို ဖော်ထုတ်ရန်၊ အသောကမင်းကြီးမှ ကနိသျှမင်းကြီးခေတ်အထိ နိုင်ငံရေးပံ့ပိုးမှု (political patronage) ၏ သက်ရောက်မှုများကို ဆန်းစစ်ရန်နှင့် ရိုးရာစာပေနှင့် ရှေးဟောင်းအထောက်အထားများကို နှိုင်းယှဉ်သုံးသပ်ရန် အဓိကရည်ရွယ်သည်။ သုတေသနဒီဇိုင်းအနေဖြင့် Qualitative Documentary Research ကို အသုံးပြုထားပြီး၊ မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ်နှင့် ဒါဌာဝံသ စသောကျမ်းဂန်များကို အိန္ဒိယ ရှေးဟောင်းသုတေသနဌာန (ASI) မှတ်တမ်းများ၊ ဗြိတိသျှပြတိုက်နှင့် Hswagata ပြတိုက်တို့ရှိ ရုပ်ဝတ္ထုအထောက်အထားများနှင့် ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျကျ (objectively) နှိုင်းယှဉ်လေ့လာထားသည်။

လေ့လာတွေ့ရှိချက်များအရ ထေရဝါဒကျမ်းများက စွယ်တော်လေးဆူသာ ရှိကြောင်း တင်းကျပ်စွာ ကန့်သတ်ထားခြင်းသည် အမှန်တကယ်ဖြစ်ပျက်ခဲ့သော သမိုင်းဖြစ်စဉ်ထက် သီရိလင်္ကာ မဟာဝိဟာရဂိုဏ်း၏ သာသနာရေးအာဏာကို ကာကွယ်ရန် တည်ဆောက်ထားသော သမိုင်းပုံရိပ် (constructed narrative) သာဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ လက်တွေ့မြေပြင်တွင် အသောကမင်းကြီး၏ အင်ပါယာတည်ဆောက်ရေး မဟာဗျူဟာနှင့် ကနိသျှမင်းကြီးခေတ် မဟာယာနအယူ အဆများ ကျယ်ပြန့်လာမှုတို့ကြောင့် ဓာတ်တော်များကို နိုင်ငံတော်အနှံ့ အဆမတန် ပွားများဖြန့်ဝေခဲ့သည်။ ကျောက်စာများ၊ တရုတ်ခရီးသွား ရဟန်းတော်များဖြစ်သော ဖာဟီယန်နှင့် ရွှင်ကျန်းတို့၏ မှတ်တမ်းများနှင့် ခေတ်သစ်ပြတိုက်များရှိ အထောက်အထားများက ဤကျယ်ပြန့်သော ဖြန့်ဝေမှုကို အတိအလင်း သက်သေပြလျက်ရှိသည်။

အချုပ်အားဖြင့် ဗုဒ္ဓဓာတ်တော်များ၏ အရေအတွက်သည် သီးခြား ကင်းလွတ်နေသော သမိုင်းအချက်အလက် တစ်ခုမဟုတ်ဘဲ၊ ဂိုဏ်းအလိုက် အကျိုးစီးပွားနှင့် နိုင်ငံရေးအာဏာစက်တို့က ပုံဖော်တည်ဆောက်ခဲ့သော သမိုင်းပြုစုမှု၏ ရလဒ်ဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုနိုင်ခဲ့သည်။ ဤသုတေသနသည် ရိုးရာယုံကြည်မှုကို ပယ်ဖျက်ရန်မဟုတ်ဘဲ မျက်မှောက်ခေတ် ရုပ်ဝတ္ထုအထောက်အထားများကို အသုံးချကာ မြန်မာ့သာသနာရေး သမိုင်းပညာရပ်နယ်ပယ်အတွက် ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျသော ရှုထောင့်သစ် တစ်ရပ်ကို ခိုင်မာစွာ ဖြည့်ဆည်းပေးလိုက်ပါသည်။

Keywords: ဗုဒ္ဓဓာတ်တော်များ (Buddha Relics)၊ သမိုင်းပြုစုမှု (Historiography)၊ ရှေးဟောင်းသုတေသန အထောက်အထား (Archaeological Evidence)၊ နိုင်ငံရေးပံ့ပိုးမှု (Political Patronage)၊ ဂိုဏ်းကွဲသမိုင်း (Sectarian History)။



























No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.