နေ့ရက် - ဇွန်လ (၁၂) ရက်၊ ၂၀၂၃ (Day-163)- ငယ်ရွယ်သူနှင့် လေးလံသောဝန် (Youth & Heavy Burdens: Child Rights)

 

နေ့ရက် - ဇွန်လ (၁၂) ရက်၊ ၂၀၂၃ (Day-163)- ငယ်ရွယ်သူနှင့် လေးလံသောဝန် (Youth & Heavy Burdens: Child Rights)

ကိုးကားကျမ်း - ဓမ္မပဒ (ဒဟရ ဘိက္ခု)၊ ဝိနည်းမဟာဝဂ် (ရာဟုလောဝါဒ - သာမဏေပြုခွင့်)။

သိပ္ပံနယ်ပယ် - Developmental Psychology & Eras of Brain Development (ဖွံ့ဖြိုးမှု စိတ်ပညာနှင့် ဦးနှောက်ကြီးထွားမှု အဆင့်များ)

---

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ ရတနာမြတ်သုံးပါးနှင့်တကွ မိဘဆရာသမားတို့အား ရိုသေမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပူဇော် ဖူးမြော်မာန်လျှော့ ကန်တော့ပါ၏ အရှင်ဘုရား။ ဤသို့ ရှိခိုးပူဇော်ရသော ကုသိုလ်ကံ စေတနာတို့ကြောင့် ဘေးဥပဒ်အန္တရာယ်အပေါင်းမှ ကင်းဝေးပြီးလျှင် မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို လွယ်ကူသော အကျင့်မြတ်ဖြင့် လျင်မြန်စွာ မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၇ ခု၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ခု၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ (၁၂) ရက်၊ တနင်္လာနေ့မှာ ကျရောက်တဲ့ ကမ္ဘာ့ကလေးအလုပ်သမား ပပျောက်ရေးနေ့ (World Day Against Child Labour) အထိမ်းအမှတ် ဓမ္မသဘင်ပွဲလေးကို စတင်လိုက်ကြရအောင်။ "ကလေး" ဆိုတာ အနာဂတ်ရဲ့ ကြယ်ပွင့်လေးတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကမ္ဘာကြီးမှာ သန်းနဲ့ချီတဲ့ ကလေးငယ်တွေဟာ စာအုပ်ကိုင်ရမယ့်အရွယ်မှာ ပေါက်ပြားကိုင်နေရတယ်၊ ကစားရမယ့်အရွယ်မှာ လုပ်အားခေါင်းပုံဖြတ် ခံနေကြရတယ်။ ဒါဟာ လူ့အခွင့်အရေး ရှုထောင့်က ကြည့်ရင်လည်း မှားယွင်းသလို၊ ဗုဒ္ဓဓမ္မ ရှုထောင့်က ကြည့်ရင်လည်း "မေတ္တာ၊ ကရုဏာ" ခေါင်းပါးရာ ရောက်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီနေ့မှာတော့ ကလေးငယ်တွေရဲ့ ဦးနှောက်ဖွံ့ဖြိုးမှုဆိုင်ရာ သိပ္ပံပညာနဲ့ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားရဲ့ သာမဏေ (ကိုရင်လေးများ) ဆိုင်ရာ စောင့်ရှောက်မှု ဝိနည်းတော်တွေကို နှိုင်းယှဉ်ပြီး အကျယ်တဝင့် ဟောကြားသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

တရားတော် မဟောကြားမီမှာ၊ ဒုက္ခရောက်နေတဲ့ ကလေးငယ်တွေကို စာနာနားလည်နိုင်ဖို့၊ ကိုယ့်စိတ်ကို နူးညံ့ပျော့ပျောင်းအောင် "ကရုဏာဘာဝနာ" (သနားခြင်း) ကို အခြေခံပြီး စိတ်တည်ငြိမ်မှု ယူကြရအောင်။

သူတော်ကောင်းတို့ အားလုံး ခါးလေးကို ဆန့်၊ မျက်လုံးလေးကို မှိတ်ထားပါ။ စိတ်အာရုံထဲမှာ လေးလံတဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးတွေကို ထမ်းပိုးထားရတဲ့ ကလေးငယ်တစ်ယောက်ရဲ့ ပုံရိပ်ကို မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။ နေပူထဲမှာ ချွေးတွေ ရွှဲနေတဲ့ မျက်နှာလေး၊ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေတဲ့ မျက်ဝန်းလေးတွေကို ကြည့်ပြီး "သြော်... သနားစရာပါလား၊ ဒီဆင်းရဲဒုက္ခကနေ လွတ်မြောက်ပါစေ" လို့ စိတ်ထဲကနေ လှိုက်လှိုက်လှဲလှဲ ဆုတောင်းပေးလိုက်ပါ။ ကိုယ့်ရဲ့ ကရုဏာစိတ်ကြောင့် နှလုံးသားတွေ နူးညံ့လာမယ်၊ အတ္တတွေ ပါးလာမယ်။ အဲဒီလို နူးညံ့တဲ့ စိတ်ဓာတ်ခင်းပြီးမှ ဒီတရားတော်ကို နာယူကြပါစို့။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ပထမဦးဆုံး အနေနဲ့ ကလေးတစ်ယောက်ကို ဘာကြောင့် အလုပ်ကြမ်း မခိုင်းသင့်တာလဲ၊ သိပ္ပံပညာက ဒါကို ဘယ်လို တားမြစ်ထားသလဲ ဆိုတာကို "Developmental Psychology" (ဖွံ့ဖြိုးမှု စိတ်ပညာ) ရှုထောင့်ကနေ နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း လေ့လာကြည့်ကြရအောင်။

လူကြီးတစ်ယောက် အလုပ်လုပ်တာနဲ့ ကလေးတစ်ယောက် အလုပ်လုပ်တာ မတူပါဘူး။ လူကြီးရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ ဦးနှောက်ဟာ ဖွံ့ဖြိုးပြီးသား (Fully Developed) ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကလေးဆိုတာ "Construction Site" (ဆောက်လုပ်ဆဲ အဆောက်အအုံ) တစ်ခုလိုပါပဲ။ အထူးသဖြင့် ကလေးဘဝ (Childhood) ဆိုတာ ဦးနှောက်ရဲ့ အရေးကြီးဆုံး အစိတ်အပိုင်းဖြစ်တဲ့ "Prefrontal Cortex" (နဖူးရှေ့ ဦးနှောက်) ဖွံ့ဖြိုးနေတဲ့ အချိန် ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီဦးနှောက်အပိုင်းဟာ ဆုံးဖြတ်ချက်ချတာ၊ စိတ်ခံစားမှုကို ထိန်းချုပ်တာ၊ အနာဂတ်ကို စီမံကိန်းချတာတွေကို လုပ်ဆောင်ပေးပါတယ်။ အဲဒီလို နုနယ်တဲ့အချိန်မှာ ကလေးတစ်ယောက်ဟာ လေးလံတဲ့ ဝန်တွေကို ထမ်းရမယ်၊ အန္တရာယ်ရှိတဲ့ ဓာတုဆေးဝါးတွေနဲ့ ထိတွေ့ရမယ်၊ စိတ်ဖိစီးမှု (Stress) တွေ အရမ်းများမယ် ဆိုရင် ဘာဖြစ်မလဲ။ သူတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်က "Cortisol" ဆိုတဲ့ စိတ်ဖိစီးမှု ဟော်မုန်းတွေကို အလွန်အကျွံ ထုတ်လုပ်လိုက်ပါတယ်။ အဲဒီ ဟော်မုန်းတွေက ဖွံ့ဖြိုးဆဲ ဦးနှောက်ဆဲလ်တွေကို ဖျက်ဆီးပစ်လိုက်ပါတယ်။

ဥပမာ ပြောရရင်... ဘိလပ်မြေ မခြောက်သေးတဲ့ လမ်းမပေါ်ကို ကားမောင်းတင်လိုက်သလိုပါပဲ။ လမ်းသားတွေ ပျက်စီးပြီး၊ ခြောက်သွားတဲ့အခါ ပြန်ပြင်လို့ မရတော့တဲ့ အချိုင့်ခွက်ကြီးတွေ ဖြစ်ကျန်ခဲ့သလို၊ ငယ်ဘဝမှာ လုပ်အားခိုင်းစေခံရတဲ့ ကလေးတွေဟာ ကြီးလာတဲ့အခါ ဉာဏ်ရည်ထိုင်းမှိုင်းတာ၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဒဏ်ရာ (Trauma) ရတာတွေ ဖြစ်လာပါတယ်။ ဒါဟာ "Biological Damage" (ဇီဝကမ္မ ထိခိုက်ပျက်စီးမှု) ပါပဲ။

ပုံမှာ မြင်ရတဲ့အတိုင်းပါပဲ။ ညာဘက်က ပုံဟာ ငယ်ရွယ်စဉ်မှာ ဖိစီးမှုဒဏ် ခံရတဲ့ ဦးနှောက်ရဲ့ ပုံစံပါ။ အာရုံကြော ချိတ်ဆက်မှု (Synapses) တွေ ပြတ်တောက်နေတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ ဒါကြောင့် သိပ္ပံပညာရှင်တွေက ကလေးလုပ်သား ပပျောက်ရေးကို လူ့အခွင့်အရေး အနေနဲ့သာမက၊ ကျန်းမာရေး ရှုထောင့်ကပါ တားမြစ်နေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

အခု... ဒီသဘောတရားကို ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားရဲ့ ဝိနည်းတော်တွေ၊ တရားတော်တွေနဲ့ ဆက်စပ်ကြည့်ကြရအောင်။ ဘုရားရှင် လက်ထက်တော်က "ရာဟုလာ" လေးဟာ အသက် (၇) နှစ်သား အရွယ်မှာပဲ သာမဏေ (ကိုရင်) ဝတ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဘုရားရှင်က ရာဟုလာကို ဘာတွေ ခိုင်းသလဲ။ လေးလံတဲ့ သပိတ်ကြီးတွေ ထမ်းခိုင်းသလား၊ ကျောင်းဆောက်ခိုင်းသလား။ မခိုင်းပါဘူး။

ဘုရားရှင်က ရာဟုလာကို "သိက္ခာ" (Training/Education) ကိုပဲ ပေးပါတယ်။ မုသား မပြောရဘူး၊ ကိုယ်ကျင့်တရား ကောင်းရမယ်၊ ပညာသင်ရမယ်။ ဒါတွေပဲ သင်ပေးပါတယ်။ ဝိနည်းတော်မှာလည်း အသက် ၂၀ မပြည့်မချင်း "ပဉ္စင်း" (ရဟန်း) မခံရဘူးလို့ သတ်မှတ်ထားတယ်။ ဘာကြောင့်လဲ။ ရဟန်းဘဝရဲ့ တာဝန်ဝတ္တရားတွေ၊ ဒုက္ခတွေကို ခံနိုင်ရည်ရှိတဲ့ ကာယစွမ်းအား၊ ဉာဏစွမ်းအား မပြည့်မီသေးလို့ပါပဲ။

ဓမ္မပဒ ပါဠိတော်မှာ -

"ယော ဟဝေ ဒဟရော ဘိက္ခု၊ ယုဉ္ဇတိ ဗုဒ္ဓသာသနေ။

သောမံ လောကံ ပဘာသေတိ၊ အဗ္ဘာ မုတ္တောဝ စန္ဒိမာ"

လို့ ဟောကြားထားပါတယ်။

အဓိပ္ပာယ်ကတော့ "အကြင် ရဟန်းပျို (သာမဏေ) သည် ငယ်ရွယ်သော်လည်း ဗုဒ္ဓသာသနာတော်၌ (ပညာသင်ကြားခြင်းဖြင့်) ယှဉ်၏။ ထိုသူသည် တိမ်တိုက်မှ လွတ်မြောက်သော လမင်းကဲ့သို့ ဤလောကကို အရောင်အဝါဖြင့် ထွန်းလင်းစေ၏" တဲ့။

သေချာ စဉ်းစားကြည့်ပါ သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ ကလေးဆိုတာ "လမင်း" (Moon) နဲ့ တူပါတယ်။ လုပ်အားခိုင်းစေခြင်း ဆိုတာ "တိမ်တိုက်" (Cloud) နဲ့ တူပါတယ်။ တိမ်တိုက်တွေ ဖုံးလွှမ်းနေရင် လမင်းဟာ မလင်းနိုင်သလို၊ အလုပ်ကြမ်းတွေ ပိနေရင် ကလေးတစ်ယောက်ရဲ့ အနာဂတ် (ပညာဉာဏ်) ဟာ မလင်းလက်နိုင်တော့ပါဘူး။ ဘုရားရှင်က ကလေးတွေကို "ပညာ" ဆိုတဲ့ အလင်းရောင်နဲ့သာ ထိတွေ့စေချင်တာပါ။ "ဝန်ထုပ်" နဲ့ မထိတွေ့စေချင်ပါဘူး။

ကိုင်း... ဒါဆိုရင် ဒီသဘောတရားတွေကို ဝိပဿနာ ရှုကွက်ထဲ ဘယ်လို ထည့်မလဲ။

လမ်းမှာ အမှိုက်ကောက်နေတဲ့ ကလေး၊ စားပွဲထိုး လုပ်နေတဲ့ ကလေးကို မြင်ရင် "သနားတယ်" ဆိုတဲ့ ပညတ်နယ်မှာ ရပ်မနေပါနဲ့။ ဓာတ်ခွဲခန်း ဝင်ကြည့်ကြရအောင်။

ရှုမှတ်နည်း (Practical Instruction):

၁။ ရုပ်ဒုက္ခကို မြင်အောင်ကြည့်ပါ: ကလေးလေး တစ်ယောက် လေးလံတဲ့ ပစ္စည်းကို မနေတာ မြင်ရင် "ကလေး" လို့ မကြည့်ဘဲ၊ "နုနယ်တဲ့ ရုပ်ကလာပ် (Tender Matter)" ပေါ်ကို "လေးလံတဲ့ ဝန် (Heavy Matter)" ဖိစီးနေတာကို မြင်အောင် ကြည့်ပါ။ ပထဝီဓာတ် (မာခြင်း၊ လေးခြင်း) က ပထဝီဓာတ် (နုနယ်ခြင်း) ကို နှိပ်စက်နေတဲ့ သဘောပါလား လို့ ဆင်ခြင်ပါ။

၂။ နာမ်ဒုက္ခကို မြင်အောင်ကြည့်ပါ: အဲဒီ ကလေးရဲ့ မျက်နှာကို ကြည့်ပြီး သူ့စိတ်ထဲက "ကြောက်စိတ်" (Fear)၊ "ပင်ပန်းစိတ်" (Exhaustion) တွေကို ခန့်မှန်း ရှုမှတ်ပါ။ "အော်... ဒေါမနဿ ဝေဒနာတွေ လောင်ကျွမ်းနေပါလား" လို့ သိမှတ်ပါ။

၃။ ကိုယ့်စိတ်ကို ပြန်ကြည့်ပါ: မြင်လိုက်ရတဲ့ ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ ဘာဖြစ်သွားသလဲ။ "ကရုဏာ" (သနားခြင်း) ဖြစ်သလား၊ "ဥပေက္ခာ" (မသိချင်ယောင်ဆောင်ခြင်း) ဖြစ်သလား။ ကရုဏာ ဖြစ်ရင် "ကရုဏာ... သိတယ်" လို့ မှတ်ပါ။ အဲဒီ ကရုဏာကို အခြေခံပြီး "ငါ ဘာကူညီနိုင်မလဲ" ဆိုတဲ့ ကုသိုလ်စိတ် (မဂ္ဂင်) ဘက်ကို ဦးလှည့်လိုက်ပါ။

ဒီသဘောတရားကို ပိုပြီး ရှင်းလင်းသွားအောင် Hswagata ပြတိုက်မှာ တကယ် ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ Case-2463 "The Construction Site Boy" (ဆောက်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းခွင်မှ ကလေးငယ်) ဆိုတဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန် ဇာတ်လမ်းလေးကို ပြောပြချင်ပါတယ်။

လွန်ခဲ့တဲ့ လပိုင်းလောက်က Hswagata ပြတိုက်မှာ အဆောင်သစ် တစ်ခု တိုးချဲ့ ဆောက်လုပ်နေပါတယ်။ ကန်ထရိုက်တာ (Contractor) က အလုပ်သမားတွေ ခေါ်လာတယ်။ အဲဒီအထဲမှာ အသက် (၁၀) နှစ်လောက်ပဲ ရှိဦးမယ့် "မောင်ပြုံး" (အမည်လွှဲ) ဆိုတဲ့ ကလေးလေး တစ်ယောက် ပါလာတယ်။ သူက ခေါင်းပေါ်မှာ အုတ်ခဲတွေ ရွက်၊ ဘိလပ်မြေအိတ်တွေ သယ်ပေါ့။ သူ့ခန္ဓာကိုယ်လေးက သေးသေးလေး၊ ဝန်က လေးတော့ ခြေထောက်တွေ တုန်နေရှာတယ်။

ဒါကို ပြတိုက် တာဝန်ခံ ဘုန်းကြီးက မြင်သွားတယ်။ ချက်ချင်းပဲ အလုပ်ရပ်ခိုင်းပြီး ကန်ထရိုက်တာကို ခေါ်မေးတယ်။ "ဒကာကြီး... ဒီကလေးက ဘာလို့ ဒီမှာ အလုပ်လုပ်နေတာလဲ" ပေါ့။ ကန်ထရိုက်တာက "အရှင်ဘုရား... သူ့မိဘတွေက ဆင်းရဲလွန်းလို့ ကျောင်းမထားနိုင်ဘူး၊ ဒီမှာ တစ်ရက် လုပ်အားခ ရရင် ထမင်းစားရမှာမို့လို့ ခေါ်လာတာပါ၊ ကုသိုလ်လည်း ရတာပေါ့" လို့ လျှောက်တယ်။

ဒီနေရာမှာ စေတနာက ကောင်းသလိုလိုနဲ့ အကြီးအကျယ် မှားနေပါတယ်။ ကလေးကို အလုပ်ကြမ်း ခိုင်းတာ ကုသိုလ် မဟုတ်ပါဘူး။ ကလေးရဲ့ အနာဂတ်ကို ဖျက်ဆီးတာပါ။ ပြတိုက်ရဲ့ Policy 7 (Operations & Logistics) အောက်က Art 7.9 (Child Labor Prohibition) မှာ "ပြတိုက် ဝန်းကျင်တွင် ကလေးလုပ်သား လုံးဝ (လုံးဝ) လက်မခံရ" လို့ အတိအကျ ပြဋ္ဌာန်းထားပါတယ်။

ဒါနဲ့ တာဝန်ခံက Template T242 (Vulnerable Person Protection Form) ကို ထုတ်ပြီး စီမံချက် ချလိုက်တယ်။ မောင်ပြုံးကို အလုပ်ကြမ်း မလုပ်ခိုင်းတော့ဘူး။ ဒါပေမဲ့ သူ့ကို အလုပ်ဖြုတ်လိုက်ရင် ထမင်းငတ်သွားမယ်။ ဒါကြောင့် "Educational Scholarship" (ပညာသင် ထောက်ပံ့ကြေး) အနေနဲ့ သူ့လုပ်အားခနဲ့ ညီမျှတဲ့ ငွေကို ပြတိုက်က ထောက်ပံ့လိုက်တယ်။ အပြန်အလှန် အနေနဲ့ သူက နေ့လယ်ဘက်မှာ ပြတိုက်က ဖွင့်တဲ့ "တနင်္ဂနွေ ဓမ္မစောင်းပါးသင်တန်း" ကို တက်ရမယ်။ ကျန်တဲ့အချိန်မှာ ပြတိုက် ဥယျာဉ်ထဲက သစ်ပင်လေးတွေကို ရေလောင်းတာလောက်ပဲ (Light Duty) လုပ်ခိုင်းတယ်။

သုံးလလောက် ကြာတော့ မောင်ပြုံးရဲ့ မျက်နှာလေး ပြောင်းလဲသွားတယ်။ အရင်က ညှိုးနွမ်းနေတဲ့ မျက်နှာလေး မဟုတ်တော့ဘူး။ ဓမ္မစာပေတွေ ရွတ်ဖတ်တတ်လာတယ်၊ မျက်လုံးလေးတွေ တောက်ပလာတယ်။ "အုတ်ခဲ" အစား "စာအုပ်" ကိုင်ခွင့်ရလိုက်တော့ သူ့ရဲ့ ဦးနှောက် (Brain Plasticity) က ပြန်လည် ရှင်သန်လာတာကို လက်တွေ့ မြင်လိုက်ရတယ်။

ကြည့်စမ်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ ကလေးတစ်ယောက်ကို ကူညီတယ် ဆိုတာ ပိုက်ဆံပေးရုံနဲ့ မပြီးပါဘူး။ သူတို့နဲ့ ထိုက်တန်တဲ့ "အခွင့်အရေး" ကို ပေးရမှာပါ။ အလုပ်ကြမ်း ဆိုတဲ့ တိမ်တိုက်ကို ဖယ်ရှားပေးလိုက်မှ ပညာဆိုတဲ့ လမင်းကြီး ထွန်းလင်းလာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ကိုင်း... နိဂုံးချုပ် အနေနဲ့ ပြန်လည် သုံးသပ်ကြည့်ကြစို့။ ဒီနေ့ ဘုန်းကြီးတို့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ "ငယ်ရွယ်သူနှင့် လေးလံသောဝန်" တရားတော်မှာ ကလေးဦးနှောက် ဖွံ့ဖြိုးမှုဆိုင်ရာ သိပ္ပံပညာနဲ့ သာမဏေ ကျင့်ဝတ်တို့ကို နှိုင်းယှဉ် လေ့လာခဲ့ကြပြီး ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ ချိတ်ဆက် ကြည့်မယ်ဆိုရင် -

ငယ်ရွယ်စဉ်မှာ ခံစားရတဲ့ ပင်ပန်းဆင်းရဲမှု၊ ပညာသင်ခွင့် ဆုံးရှုံးမှုတွေဟာ "ဒုက္ခသစ္စာ" ပါ။ အဲဒီ ဒုက္ခကို ဖြစ်စေတဲ့ အကြောင်းအရင်းကတော့ လူကြီးတွေရဲ့ "လောဘ" (လုပ်အားခ သက်သာလိုမှု) နဲ့ "မောဟ" (ကလေး အနာဂတ်ကို မမျှော်တွေးမှု) ဆိုတဲ့ "သမုဒယသစ္စာ" ပါ။ ကလေးလုပ်သား ပပျောက်ပြီး၊ ကလေးတိုင်း ပညာသင်ခွင့်ရ၊ ငြိမ်းချမ်းစွာ ကြီးပြင်းလာရတဲ့ ဘဝက "နိရောဓသစ္စာ" ပါ။ အဲဒီလို ဖြစ်လာအောင် ဝိုင်းဝန်း ကာကွယ် စောင့်ရှောက်ပေးတဲ့ "သမ္မာကမ္မန္တ၊ သမ္မာအာဇီဝ" (မှန်ကန်စွာ ပြုမူခြင်း၊ အသက်မွေးခြင်း) ဆိုတဲ့ မဂ္ဂင်တရားတွေက "မဂ္ဂသစ္စာ" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

သူတော်ကောင်းတို့ အားလုံးလည်း ကိုယ့်ပတ်ဝန်းကျင်မှာ ရှိတဲ့ ကလေးငယ်တွေကို ကိုယ့်သားသမီးရင်းချာလို သဘောထားပြီး၊ သူတို့ရဲ့ နုနယ်တဲ့ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ စိတ်နှလုံးကို အလုပ်ကြမ်း ဒဏ်တွေကနေ ကာကွယ်ပေးနိုင်ကြပါစေ။ အနာဂတ် သာသနာပြုမယ့် "လမင်း" လေးတွေအဖြစ် ပြုစုပျိုးထောင်နိုင်ကြပါစေလို့ ဆန္ဒပြုရင်း နိဂုံးချုပ်လိုက်ပါတယ်။

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

သာဓု... သာဓု... သာဓု။

---

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - ဇွန်လ (၁၂) ရက်၊ ၂၀၂၃

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.

ဦးဇင်းတို့၏ Facebook Page ဖြစ်သော https://www.facebook.com/siridantamahapalakadailydhammatalk/ တွင် နေ့စဥ်တရားတော်နာ ကြွရောက်နိုင်ပါကြောင်းဖိတ်ခေါ်အပ်ပါတယ်။