Day: 360 | ၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ | ၂၀၂၃ နှစ်ချုပ် (၁) - ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စစ်ဆေးခြင်း (Material Audit) | သံယုတ္တနိကာယ်၊ ခန္ဓဝဂ်၊ ရူပက္ခန္ဓာ | Material Audit
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ဒီနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၇ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ခုနှစ်၊ နတ်တော်လဆန်း (၁၄) ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၂၆) ရက်၊ အင်္ဂါနေ့ (Boxing Day) မင်္ဂလာရှိတဲ့ နံနက်ခင်းအချိန်အခါသမယမှာ တရားနာရောက်ရှိလာကြတဲ့ သူတော်ကောင်းများအားလုံး... ၂၀၂၃ ခုနှစ် ကုန်ဆုံးခါနီးအချိန်မှာ မိမိတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြောင်းလဲမှုများကို စာရင်းစစ်ဆေးနိုင်ကြပါစေ၊ မမြဲသော ရုပ်တရားတို့၏ သဘောမှန်ကို သိမြင်၍ တဏှာဥပါဒါန်တို့မှ လွတ်မြောက်နိုင်ကြပါစေလို့ ဦးပဉ္ဇင်းအနေနဲ့ ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သ နှုတ်ခွန်းဆက်သလိုက်ပါတယ်။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ဒီနေ့ကစပြီး နှစ်ကုန်တဲ့အထိ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ "Year End Review" (နှစ်ချုပ် သုံးသပ်ခြင်း) တရားတော်တွေကို ဟောကြားသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ စီးပွားရေးလောကမှာ နှစ်ကုန်ပြီဆိုရင် ကုမ္ပဏီတွေက "Audit" (စာရင်းစစ်) ဝင်ကြတယ်။ အမြတ်ဘယ်လောက်ရလဲ၊ အရှုံးဘယ်လောက်ရှိလဲ၊ ပစ္စည်းတွေ ဘယ်လောက် ပျက်စီးယိုယွင်းသွားလဲ (Depreciation) ဆိုတာကို စစ်ဆေးကြတယ်။
ထို့အတူပါပဲ... ဦးပဉ္ဇင်းတို့လည်း ဒီ ၂၀၂၃ ခုနှစ် တစ်နှစ်တာကာလအတွင်းမှာ ကိုယ့်ရဲ့ "ခန္ဓာကိုယ် ကော်ပိုရေးရှင်း" (Body Corporation) ကြီး ဘယ်လို အခြေအနေ ရှိနေလဲ ဆိုတာကို စစ်ဆေးဖို့ လိုပါတယ်။ ဒါကို "Material Audit" (ရုပ်ဝတ္ထုပစ္စည်း စာရင်းစစ်ဆေးခြင်း) လို့ ခေါ်ပါတယ်။
လူတွေက "ငွေစာရင်း" ကိုပဲ စစ်တတ်ကြတယ်။ "ဒီနှစ် ငါ ပိုက်ဆံ ဘယ်လောက် စုမိလဲ" လို့ တွက်ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ "ဒီနှစ် ငါ့ခန္ဓာကိုယ် ဘယ်လောက် အိုသွားပြီလဲ၊ ငါ့ဆဲလ်တွေ ဘယ်လောက် သေသွားပြီလဲ" ဆိုတာကိုတော့ မေ့နေတတ်ကြတယ်။ ဒီနေ့တော့ မြတ်စွာဘုရားရှင်ရဲ့ သံယုတ္တနိကာယ်၊ ခန္ဓဝဂ္ဂပါဠိတော်၊ ရူပက္ခန္ဓာ သဘောတရားနဲ့ ခေတ်သစ် စာရင်းကိုင်ပညာ (Accounting)၊ ဇီဝဗေဒ (Biology) တို့ကို ပေါင်းစပ်ပြီး ဦးပဉ္ဇင်းတို့ရဲ့ ရုပ်ခန္ဓာကို "စာရင်းစစ်" ကြည့်ကြရအောင်။
ဒီအကြောင်း အသေးစိတ် မပြောခင်မှာ... ဦးပဉ္ဇင်းတို့ စိတ်ကလေးကို ၂၀၂၃ ဇန်နဝါရီလ ကနေ ဒီဇင်ဘာလ အထိ ဖြတ်သန်းခဲ့တဲ့ ခရီးလမ်းတစ်လျှောက် ပြန်ကြည့်ပြီး... ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ပြောင်းလဲမှုတွေကို "ကာယဂတာသတိ" နဲ့ စစ်ဆေးတဲ့ အလုပ်ပေးလေး တစ်ခုလောက် အရင် စမ်းလုပ်ကြည့်ရအောင်။
ကဲ... အားလုံးပဲ ခန္ဓာကိုယ်ကို ဖြောင့်ဖြောင့်ထား၊ မျက်လုံးလေးတွေကို မှိတ်ထားလိုက်ပါ။ စိတ်ကို လျှောက်မသွားစေနဲ့နော်။
ပထမဆုံး... ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၁) ရက်နေ့တုန်းက ကိုယ့်ရဲ့ ပုံစံကို မှန်းဆကြည့်ပါ။
အဲဒီတုန်းက ကျန်းမာရေး၊ အဲဒီတုန်းက ခွန်အား၊ အဲဒီတုန်းက မျက်နှာသွင်ပြင်။
အခု... ဒီနေ့ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၂၆) ရက်နေ့က ကိုယ့်ပုံစံကို မှန်ထဲမှာ ပြန်ကြည့်သလို ကြည့်လိုက်ပါ။
(၁၂) လ ဆိုတဲ့ အချိန်ကာလက ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်အပေါ်မှာ ဘာတွေ လုပ်သွားသလဲ။
"ဆံပင်တွေ ပိုဖြူသွားသလား"။
"မျက်လုံးတွေ ပိုမှုန်သွားသလား"။
"အသားအရေတွေ ပိုတွန့်သွားသလား"။
"သွားတွေ၊ ဒူးတွေ၊ ခါးတွေ အရင်ကထက် ပိုနာလာသလား"။
ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုချင်းစီကို စကင်န် (Scan) ဖတ်ကြည့်ပါ။
"၂၀၂၃ ခုနှစ်ဟာ... ငါ့ကို အိုမင်းခြင်း (Aging) ဆိုတဲ့ လက်ဆောင်ကို ပေးသွားပါလား"။
"ငါ့ရဲ့ ရုပ်ပစ္စည်းတွေ (Material Assets) ဟာ တန်ဖိုးလျော့ (Depreciate) သွားပါလား"။
အဲဒီလို ရုပ်ရဲ့ ဖောက်ပြန်ယိုယွင်းမှုကို အမှန်အတိုင်း လက်ခံပြီး... "ရုပ်သည် အိုတတ်၏၊ နာတတ်၏၊ ပျက်စီးတတ်၏" ဆိုတဲ့ သံဝေဂဉာဏ်ကလေးနဲ့ ဝင်လေ ထွက်လေလေးကို ခဏလောက် ရှုမှတ်နေပေးပါ။
(ယောဂီများ ရှုမှတ်ရန် ခေတ္တ တိတ်ဆိတ်ခြင်း)
ကိုင်း... စိတ်ကလေး အမှန်တရားကို လက်ခံနိုင်ပြီ၊ ရုပ်ကို ရုပ်လို့ မြင်ပြီ ဆိုရင် မျက်လုံးလေးတွေ ပြန်ဖွင့်ပြီး ဦးပဉ္ဇင်း ပြောမယ့် "Material Audit" (ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စာရင်းစစ်ခြင်း) အကြောင်းကို နားထောင်ကြည့်ကြစို့။
စီးပွားရေး လုပ်ငန်းတစ်ခုမှာ နှစ်ကုန်ရင် "Asset Register" (ပိုင်ဆိုင်မှု စာရင်း) ကို စစ်ရတယ်။ စက်ရုံတွေ၊ ကားတွေ၊ ကွန်ပျူတာတွေ ဘယ်လောက် ဟောင်းနွမ်းသွားလဲ ဆိုတာ တွက်ပြီး "Depreciation Cost" (တန်ဖိုးလျော့စရိတ်) ကို နှုတ်ရတယ်။
ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ခန္ဓာကိုယ်မှာလည်း ဒီအတိုင်းပါပဲ။ မွေးကတည်းက ပါလာတဲ့ "ရုပ်ကလာပ်" တွေ၊ "ကံ၊ စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရ" တွေနဲ့ တည်ဆောက်ထားတဲ့ ဒီစက်ရုံကြီးဟာ ၂၀၂၃ တစ်နှစ်လုံး မနားမနေ လည်ပတ်ခဲ့ရတယ်။
နှလုံးက တစ်နှစ်လုံး ခုန်ခဲ့ရတယ်။
အစာအိမ်က တစ်နှစ်လုံး ကြိတ်ခဲ့ရတယ်။
ဦးနှောက်က တစ်နှစ်လုံး စဉ်းစားခဲ့ရတယ်။
အခု နှစ်ကုန်တဲ့အခါ... "Wear and Tear" (ပွန်းပဲ့ပျက်စီးမှု) တွေ ရှိလာပြီ။ ဒါကို သိပ္ပံပညာရှင်တွေက "Biological Aging" (ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ အိုမင်းခြင်း) လို့ ခေါ်တယ်။
ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပြတိုက်ရဲ့ မူဝါဒ (Policy 30, Article 30.1) ဖြစ်တဲ့ "နှစ်ပတ်လည် သုံးသပ်ချက်နှင့် တာဝန်ခံမှု အစီရင်ခံစာ" (Annual Review & Accountability) အရ... ဒီနေ့ သူတော်ကောင်းတို့ ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်အတွက် "Audit Report" (စာရင်းစစ် အစီရင်ခံစာ) တစ်စောင် ရေးရပါမယ်။
စာရင်းစစ်မယ့် ခေါင်းစဉ်ကတော့ "ရူပက္ခန္ဓာ" (The Aggregate of Form) ပါပဲ။
ဘုရားရှင်က "ရုပ္ပတီတိ ခေါ ဘိက္ခဝေ တသ္မာ ရူပန္တိ ဝုစ္စတိ" - ရဟန်းတို့... ဖောက်ပြန်တတ်သောကြောင့် "ရုပ်" ဟု ခေါ်ဆိုအပ်၏။ ဘာကြောင့် ဖောက်ပြန်သလဲ။ အေးသောကြောင့် ဖောက်ပြန်၏၊ ပူသောကြောင့် ဖောက်ပြန်၏၊ ဆာလောင်မွတ်သိပ်သောကြောင့် ဖောက်ပြန်၏။
ဒီ ၂၀၂၃ တစ်နှစ်တာလုံး... သူတော်ကောင်းတို့ ရုပ်ခန္ဓာကြီး ဘယ်လောက် ဖောက်ပြန်ခဲ့သလဲ။ ဘယ်လောက် ပြုပြင်ခဲ့ရသလဲ။ ဒါကို စာရင်းရှင်းတမ်း ထုတ်ကြည့်ရင် "ဒုက္ခသစ္စာ" ကို အတိုင်းသား မြင်ရပါလိမ့်မယ်။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ခုနက ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ၂၀၂၃ ခုနှစ် နှစ်ချုပ်အနေနဲ့ မိမိတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကို "Material Audit" (ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စာရင်းစစ်ဆေးခြင်း) ပြုလုပ်ရမယ်ဆိုတဲ့ အကြောင်း နိဒါန်းပျိုးခဲ့ပြီးပြီ။
အခု ဆက်လက်ပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားရှင်ရဲ့ "ရူပက္ခန္ဓာ" (Form Aggregate) သဘောတရားကို ခေတ်သစ် စီးပွားရေးစာရင်းကိုင်ပညာ (Accounting)၊ ဇီဝဗေဒ (Biology) တို့နဲ့ ပေါင်းစပ်ပြီး အလွန်နက်နဲတဲ့ "နှစ်ချုပ် စာရင်းရှင်းတမ်း" (Financial Statement of the Body) တစ်စောင် ထုတ်ပြန်ကြရအောင်။ ဒီတရားဟာ သာမန်တရား မဟုတ်ပါဘူး။ ကိုယ့်ဘဝ၊ ကိုယ့်ခန္ဓာရဲ့ အမြတ်အစွန်းနဲ့ အရှုံးစာရင်းကို မျက်ဝါးထင်ထင် တွေ့မြင်ရမယ့် တရားဖြစ်ပါတယ်။
စီးပွားရေး ကုမ္ပဏီတစ်ခုမှာ နှစ်ကုန်ရင် "Balance Sheet" (လက်ကျန်ရှင်းတမ်း) ဆွဲရတယ်။ အဲဒီမှာ "Assets" (ပိုင်ဆိုင်မှု)၊ "Liabilities" (ပေးရန်တာဝန်/အကြွေး) နဲ့ "Equity" (အသားတင်တန်ဖိုး) ဆိုပြီး ခွဲခြားရတယ်။
ဦးပဉ္ဇင်းတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ် ကုမ္ပဏီကြီး (Body Corp.) ကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်အတွက် စာရင်းချုပ်ကြည့်ရအောင်။
(က) ပိုင်ဆိုင်မှု စာရင်းစစ်ဆေးခြင်း (Asset Audit: The 32 Parts)
သာမန်လူတွေက "ငါ့မျက်နှာ၊ ငါ့လက်၊ ငါ့ခြေထောက်" ဆိုပြီး ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ကို တန်ဖိုးရှိတဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု (Fixed Assets) လို့ ထင်ကြတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဘုရားရှင်ရဲ့ စာရင်းစစ်ဆေးနည်း (Audit Standard) အရ... ခန္ဓာကိုယ်မှာ "ကေသာ (ဆံပင်)၊ လောမာ (အမွေး)၊ နခါ (လက်သည်းခြေသည်း)၊ ဒန္တာ (သွား)၊ တစော (အရေ)" စတဲ့ (၃၂) မျိုးသော အစိတ်အပိုင်းတွေ ("ကောဋ္ဌာသ") သာ ရှိပါတယ်။
စာရင်းစစ် တွေ့ရှိချက် (Audit Finding):
၂၀၂၃ ခုနှစ်အတွင်းမှာ ဒီပိုင်ဆိုင်မှုတွေရဲ့ အခြေအနေ ဘယ်လို ရှိသလဲ။
၁။ ဆံပင် (Hair Asset): ၂၀၂၃ အစတုန်းက နက်မှောင်နေပေမယ့်၊ နှစ်ကုန်တဲ့အခါ ဖြူသွားတာတွေ ရှိလာတယ်။ တချို့ ကျွတ်သွားတယ်။ (Asset Value Dropped).
၂။ အရေပြား (Skin Asset): ၂၀၂၃ အစတုန်းက တင်းရင်းနေပေမယ့်၊ အခု နှစ်ကုန်တော့ မျက်လုံးနားမှာ အရေးအကြောင်း (Wrinkles) တွေ ပေါ်လာတယ်။ (Surface Damage).
၃။ သွား (Teeth Asset): သွားတွေ ယိုင်နဲ့လာမယ်၊ ပိုးစားလာမယ်။ (Structural Weakness).
သိပ္ပံပညာရှင်တွေက ဒါကို "Cellular Senescence" (ဆဲလ်များ အိုမင်းရင့်ရော်ခြင်း) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ လူ့ခန္ဓာကိုယ်က ဆဲလ်တွေဟာ အကြိမ်ရေ အကန့်အသတ်နဲ့သာ ကွဲပွားနိုင်တာပါ။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် တစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးသွားတယ် ဆိုတာ... သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ ဆဲလ်တွေထဲက "Telomeres" (DNA အဖျားပိုင်း အကာအကွယ်) တွေ တိုသွားတာကို ဆိုလိုတာပါ။
ဆိုလိုတာက... ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၁) ရက်နေ့က "သူတော်ကောင်း" နဲ့၊ ဒီနေ့ ဒီဇင်ဘာ (၂၆) ရက်နေ့က "သူတော်ကောင်း" ဟာ ဇီဝဗေဒအရ လုံးဝ မတူတော့ပါဘူး။ "အိုမင်းခြင်း" (Jara) ဆိုတဲ့ ယိုယွင်းမှု ဖြစ်စဉ်ကြီး ဖြတ်သန်းသွားခဲ့ပါပြီ။
(ခ) တန်ဖိုးလျော့ တွက်ချက်ခြင်း (Depreciation Calculation)
စာရင်းကိုင်ပညာမှာ စက်ပစ္စည်းတစ်ခုကို သုံးတာ ကြာလာရင် "Depreciation" (တန်ဖိုးလျော့ကြေး) တွက်ပြီး နှုတ်ရတယ်။
ကားတစ်စီး ဝယ်ထားရင် မောင်းမောင်း၊ မမောင်းမောင်း တစ်နှစ်ကြာရင် မော်ဒယ်နိမ့်သွားပြီး ဈေးကျသွားသလိုပေါ့။
ဦးပဉ္ဇင်းတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ် စက်ရုံကြီးဟာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ (၃၆၅) ရက်လုံးလုံး တစ်စက္ကန့်မှ စက်မရပ်ဘဲ မောင်းနှင်ခဲ့ရတာပါ။
နှလုံး (Heart Pump) က အကြိမ်ပေါင်း (၃၅) သန်းလောက် ခုန်ခဲ့ရတယ်။
အဆုတ် (Lung Filter) က အကြိမ်ပေါင်း (၈) သန်းလောက် ရှူခဲ့ရတယ်။
အစာအိမ် (Digestive Grinder) က အစာတန်ချိန် (၁) တန်လောက်ကို ကြိတ်ခဲ့ရတယ်။
စာရင်းစစ် မေးခွန်း (Audit Question):
"ဒီလောက် မနားမနေ ခိုင်းထားတဲ့ စက်ပစ္စည်းတွေ... အကောင်းအတိုင်း ကျန်ပါ့မလား"။
မကျန်တော့ပါဘူး။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်မှာ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်တန်ဖိုးဟာ (၁) နှစ်စာ ယိုယွင်းသွားပါပြီ။
ဒါကို ဘုရားရှင်က "ဇရာ ပိဟိတံ" (အိုခြင်းဖြင့် နှိပ်စက်အပ်၏)၊ "ဘိဇ္ဇန ဓမ္မံ" (အမြဲမပြတ် ပျက်စီးနေ၏) လို့ ဟောခဲ့တာပါ။ လူတွေက "Happy New Year" ဆိုပြီး ပျော်နေကြပေမယ့်၊ တကယ်တော့ "Happy Depreciation Year" (ပျော်ရွှင်ဖွယ် တန်ဖိုးလျော့နှစ်) သာ ဖြစ်နေတာပါ။ အသက်တစ်နှစ်ကြီးလာတယ် ဆိုတာ သေမင်းနဲ့ တစ်နှစ် ပိုနီးလာတာပါပဲ။
(ဂ) ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းစရိတ် (Maintenance & Operation Cost)
၂၀၂၃ ခုနှစ် တစ်နှစ်လုံး ဒီခန္ဓာကိုယ်ကြီး မပျက်စီးအောင် ထိန်းထားဖို့ သူတော်ကောင်းတို့ "ကုန်ကျစရိတ်" (Expense) ဘယ်လောက် သုံးခဲ့ရသလဲ။ စာရင်းပြန်ချုပ်ကြည့်ပါ။
၁။ လောင်စာဖိုး (Food Cost): ထမင်း၊ ဟင်း၊ မုန့်၊ ရေ... တစ်နေ့ သုံးကြိမ် ထည့်ပေးရတယ်။ မထည့်ရင် စက်ရပ်မယ် (Death)။
၂။ ပြုပြင်စရိတ် (Medical Cost): ဆေးဝါးတွေ၊ ဗီတာမင်တွေ၊ ဆေးခန်းပြခတွေ။
၃။ အလှဆင်စရိတ် (Decoration Cost): မိတ်ကပ်၊ အဝတ်အစား၊ ရေမွှေး၊ ဆံပင်ညှပ်ခ။ (ယိုယွင်းနေတာကို မသိသာအောင် ဖုံးဖိတဲ့ စရိတ်)။
၄။ အိမ်ငှားခ/အခွန်အခ (Shelter Cost): ဒီခန္ဓာကိုယ်ကြီး နေစရာ ရဖို့ အိမ်လခတွေ၊ မီးဖိုးတွေ ပေးရတယ်။
သေချာ စဉ်းစားကြည့်ပါဦး။ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ရှာသမျှ ပိုက်ဆံ အကုန်နီးပါးဟာ ဒီ "အပေါက်ကြီး ၉ ပေါက်" ပါတဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းဖို့ပဲ ကုန်သွားတာ မဟုတ်လား။
ဒါဟာ စီးပွားရေးအရ တွက်မယ်ဆိုရင် "Bad Investment" (ရှုံးနှိမ့်သော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု) ပါပဲ။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ဘယ်လောက်ပဲ ပြုပြင်စရိတ် သုံးသုံး၊ ဒီခန္ဓာကိုယ်က နောက်ဆုံးကျရင် "သုည" (Zero Value) ဖြစ်ပြီး စွန့်ပစ်ရမှာမို့လို့ပါပဲ။
ကိုင်း... စာရင်းစစ်ဆေးချက်တွေအရ ခန္ဓာကိုယ်ဟာ အရှုံးပေါ်နေတဲ့ လုပ်ငန်းတစ်ခု ဖြစ်ကြောင်း သိရပြီ။ အခု ဒီအသိတရားကို အခြေခံပြီး ဝိပဿနာ ရှုကွက်ထဲကို ဝင်ကြရအောင်။ ဒီနေရာမှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ (Verse 222 - နိဂုံး) ကို အသုံးပြုပြီး၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ်ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ် အခြေအနေကို ဘယ်လို နိဂုံးချုပ် သုံးသပ်မလဲ။
မြတ်စွာဘုရားရှင်က ရူပက္ခန္ဓာကို ရှုမှတ်တဲ့အခါ "အတိတ်၊ အနာဂတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်" ကာလသုံးပါးလုံးနဲ့ ရှုရမယ်လို့ ဟောပါတယ်။
"ယံ ကိဉ္စိ ရူပံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ... နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ"
(အတိတ်၊ အနာဂတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော ရုပ်အားလုံးသည် ငါ့ဟာ မဟုတ်၊ ငါ မဟုတ်၊ ငါ့အတ္တ မဟုတ်)။
၁။ ၂၀၂၃ ဇန်နဝါရီလ ရုပ်ကို ပြန်စစ်ပါ (Audit the Past Asset)
စိတ်ထဲမှာ လွန်ခဲ့တဲ့ (၁၂) လက ကိုယ့်ပုံစံကို ပြန်မြင်ယောင်ပါ။
"အဲဒီတုန်းက ရုပ်ကလာပ်တွေ၊ အဲဒီတုန်းက ဆဲလ်တွေ အခု ရှိသေးလား"။
မရှိတော့ပါဘူး။ သိပ္ပံပညာအရဆိုရင် ဦးပဉ္ဇင်းတို့ အရေပြားဆဲလ်တွေဟာ (၂) ပတ် (၄) ပတ် နေရင် အသစ်လဲပါတယ်။ သွေးနီဥတွေက (၄) လ နေရင် အသစ်လဲပါတယ်။
ဒါ့ကြောင့် "၂၀၂၃ အစပိုင်းက ငါ" ဆိုတာ အခု မရှိတော့ပါဘူး။ အဲဒီ ရုပ်တွေ အကုန်လုံး ချုပ်ငြိမ်းပျက်စီး (Expired) သွားပါပြီ။
"အတိတ်ရုပ်တွေ ပျက်စီးသွားပြီ... ပြန်ခေါ်လို့ မရတော့ဘူး... စာရင်းပိတ်သွားပြီ (Account Closed)"။
၂။ လက်ရှိ ရုပ်ကို တန်ဖိုးဖြတ်ပါ (Valuate the Current Asset)
အခု မှန်ထဲမှာ မြင်နေရတဲ့ ရုပ်၊ ထိုင်နေတဲ့ ရုပ်ကို ကြည့်ပါ။
"ဒါ ငါ့ရဲ့ ရုပ်လား"။
မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ "အစာအာဟာရ" (Nutrition) တွေ၊ "ရာသီဥတု" (Temperature) တွေက ပေါင်းစပ်ပြီး တည်ဆောက်ပေးထားတဲ့ "ယာယီ အဆောက်အအုံ" (Temporary Structure) လေးပါ။
ဒီရုပ်ကြီးဟာ အခု ဝင်လေ ထွက်လေ တစ်ချက် အောင့်လိုက်တာနဲ့ ပျက်စီးသွားနိုင်ပါတယ်။
"မခိုင်မြဲဘူး... အာမခံချက် မရှိဘူး... အချိန်မရွေး ပြိုလဲသွားနိုင်တဲ့ စတော့ရှယ်ယာ (Volatile Stock) တစ်ခုပါလား"။
၃။ အမြတ်စာရင်း ထုတ်ပါ (Calculate the Net Profit)
ခန္ဓာကိုယ်ကတော့ ရှုံးနေပြီ (Depreciated)။ ဒါဆို ၂၀၂၃ မှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ဘာအမြတ် ကျန်သလဲ။
ရုပ်ဝတ္ထုတွေ ပျက်စီးသွားပေမယ့်၊ ဒီရုပ်ကို အသုံးချပြီး ရလိုက်တဲ့ "ကုသိုလ်" (Merit) နဲ့ "ပညာ" (Wisdom) တွေ ရှိသလား။
ဒီလက်နဲ့ ဘုရားရှိခိုးခဲ့သလား။
ဒီပါးစပ်နဲ့ မေတ္တာပို့ခဲ့သလား။
ဒီခန္ဓာကိုယ်နဲ့ တရားထိုင်ခဲ့သလား။
အကယ်၍ လုပ်ခဲ့တယ်ဆိုရင်... ရုပ်ကတော့ ရှုံးသွားပြီ (Written off)။ ဒါပေမဲ့ "နာမ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အမြတ်" (Spiritual Profit) တော့ ကျန်ခဲ့ပြီ။
ဒါဟာ "Material Audit" ရဲ့ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်ပါပဲ။ ရှုံးမယ့်ရုပ်ကို အရင်းပြုပြီး၊ မရှုံးနိုင်တဲ့ ဓမ္မအမြတ်ကို ထုတ်ယူတတ်ဖို့ပါပဲ။
ဒီနေရာမှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပြတိုက်ရဲ့ ဟောပြောနည်းစနစ် (Method #77 ) ကို အသုံးပြုပြီး၊ နှစ်ချုပ်တင် မကဘဲ နေ့စဉ် စာရင်းစစ်နည်းကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးကြည့်ရအောင်။
ညဘက် အိပ်ရာဝင်တိုင်း ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ကို စစ်ဆေးပါ။
"ဒီနေ့ တစ်နေ့တာ ငါ့ရဲ့ မျက်လုံးတွေ ဘယ်လောက် အိုသွားပြီလဲ"။
"ဒီနေ့ ငါ့ရဲ့ နှလုံးခုန်သံတွေ ဘယ်လောက် ကုန်သွားပြီလဲ"။
"ဒီခန္ဓာကိုယ်ကြီးက သုသာန်ဘက်ကို ခြေတစ်လှမ်း တိုးသွားပြီ။ ငါ ဘာတွေ ပြင်ဆင်ပြီးပြီလဲ"။
အဲဒီလို (Daily Audit) လုပ်တဲ့သူဟာ ဘယ်တော့မှ ပေါ့ဆမှု (Pamada) မဖြစ်တော့ပါဘူး။ အချိန်တိုင်းကို တန်ဖိုးရှိရှိ သုံးစွဲလာပါလိမ့်မယ်။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ခုနက ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ခန္ဓာကိုယ်ကို "စီးပွားရေး လုပ်ငန်း" တစ်ခုလို သဘောထားပြီး စာရင်းစစ်ဆေးခဲ့ကြပြီ။ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဆုံးရှုံးမှု (Depreciation) ကို လက်ခံပြီး၊ ဓမ္မအမြတ် (Spiritual Profit) ကို ရှာဖွေရမယ်ဆိုတာ သဘောပေါက်ခဲ့ကြပြီးပြီ။
အခု ဆက်လက်ပြီးတော့ ရုပ်ခန္ဓာကို အလွန်အမင်း တွယ်တာပြီး၊ ရုပ်ပျက်စီးမှုကို လက်မခံနိုင်ဖြစ်ခဲ့ရာကနေ... ဒီ "Material Audit" သဘောတရားကို နားလည်ပြီး လွတ်မြောက်သွားတဲ့ လူငယ်တစ်ယောက်အကြောင်း ပြောပြချင်တယ်။
ဒီနေရာမှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပြတိုက်မှာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ ဖြစ်ရပ်လေးတစ်ခု (Case-2660) ကို ပြောပြပါမယ်။
တစ်ခါတုန်းက ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပြတိုက်ကို "Fitness Trainer" (ကာယကြံ့ခိုင်မှု နည်းပြ) လူငယ်လေးတစ်ယောက် ရောက်လာတယ်။ သူ့နာမည်က မောင်စည်သူ ဆိုပါစို့။ မောင်စည်သူက သူ့ခန္ဓာကိုယ်ကို အရမ်း ဂရုစိုက်တယ်။ ကြွက်သားတွေ အမြောင်းမြောင်း ထနေအောင် လေ့ကျင့်တယ်။ အစားအသောက် ဆင်ခြင်တယ်။ သူ့ရဲ့ "Asset" (ပိုင်ဆိုင်မှု) က သူ့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ပဲ။ Facebook မှာ ပုံတင်ရင် Like တွေ ထောင်ချီရတယ်။ သူက သူ့ခန္ဓာကိုယ်ကို "နတ်ဘုရား" (God) တစ်ပါးလို ကိုးကွယ်ထားတာ။
ဒါပေမဲ့ ၂၀၂၃ အစပိုင်းမှာ ကံဆိုးချင်တော့ သူ ဂျင် (Gym) ဆော့ရင်း မတော်တဆဖြစ်ပြီး ခါးရိုး (Spine) ထိခိုက်သွားတယ်။ ဆရာဝန်က "နောက်နောင် လေးလံတာတွေ မမရတော့ဘူး၊ ပြင်းထန်တဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းတွေ မလုပ်ရတော့ဘူး" လို့ အမိန့်ပေးလိုက်တယ်။
မောင်စည်သူ့ ဘဝ ပြိုလဲသွားသလိုပါပဲ။ သူ့ရဲ့ ကြွက်သားတွေ တဖြည်းဖြည်း လျော့ရဲလာတယ်။ ဗိုက်ခေါက်လေးတွေ ထွက်လာတယ်။ သူ မှန်ကြည့်တိုင်း ငိုတယ်။ "ငါ့ရဲ့ ဘဝ ပြီးသွားပြီ။ ငါ့ရဲ့ ဂုဏ်ယူစရာတွေ ပျက်စီးကုန်ပြီ" ဆိုပြီး စိတ်ဓာတ်ကျ (Depression) ဝင်သွားတယ်။ သူက ဦးပဉ္ဇင်းဆီ လာပြီး "ဆရာတော်... တပည့်တော် သေချင်တယ်" လို့ လျှောက်တယ်။
ဒီနေရာမှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပြတိုက်ရဲ့ မူဝါဒ (Policy 30, Article 30.1) အရ သူ့ကို "နှစ်ချုပ် စာရင်းရှင်းတမ်း" (Material Audit) လုပ်ခိုင်းလိုက်တယ်။
ဦးပဉ္ဇင်းက မေးတယ်။
"မောင်စည်သူ... မင်းရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်က မတော်တဆ မဖြစ်ခင်ကတည်းက တကယ်ပဲ ခိုင်မြဲခဲ့လို့လား"။
"ခိုင်မြဲပါတယ် ဘုရား"။
"မင်း အသက် ၆၀ ရောက်ရင် အဲဒီ ကြွက်သားတွေ ရှိနေဦးမှာလား"။
သူ ငြိမ်သွားတယ်။ "မရှိနိုင်ပါဘူး ဘုရား"။
"အေး... မင်းက ပျက်စီးမယ့်အရာ (Depreciating Asset) ကို ထာဝရ ပိုင်ဆိုင်မှု (Permanent Asset) လို့ စာရင်းမှားသွင်းခဲ့တာကိုး။ အခု မင်း ခါးနာသွားတာဟာ... သဘာဝတရားက မင်းကို 'စာရင်းလာစစ်တာ' (Audit Check) ပဲ။ 'ဟေ့လူ... ခင်ဗျားအပိုင် မဟုတ်ဘူးနော်' လို့ သတိလာပေးတာ" လို့ ရှင်းပြလိုက်တယ်။
ပြီးတော့ ဦးပဉ္ဇင်းက ဆက်ပြောတယ်။
"မင်းရဲ့ ကြွက်သားတွေ ပျောက်သွားပေမယ့်၊ မင်းရဲ့ 'စိတ်ဓာတ်' မပျက်စီးသေးဘူး။ အခု မင်း ခန္ဓာကိုယ်ကို 'ပြတိုက်' (Museum) တစ်ခုလို သဘောထားလိုက်။ အရင်က လှပခဲ့တဲ့ ရုပ်တုကြီး အခုတော့ အက်ကွဲသွားပြီ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီ အက်ရာတွေက 'အနိစ္စ' (Impermanence) တရားကို ဟောနေတာ။ မင်း အဲဒီတရားကို နာယူနိုင်ရင်... မင်းရဲ့ ကြွက်သားတွေထက် ပိုခိုင်မာတဲ့ 'ဉာဏ်ပညာ' ကို ရလိမ့်မယ်" လို့ အားပေးလိုက်တယ်။
မောင်စည်သူ သဘောပေါက်သွားတယ်။ "မှန်ပါ့ ဆရာတော်... တပည့်တော်က သဲအိမ်ကို တိုက်အိမ် ထင်ပြီး ဆောက်ခဲ့မိတာကိုး" ဆိုပြီး ဝန်ခံတယ်။ နောက်ပိုင်းမှာ သူဟာ Fitness Trainer အလုပ်ကို နည်းပြသီးသန့် (Coaching) အနေနဲ့ ပြောင်းလုပ်တယ်။ လူငယ်တွေကို လေ့ကျင့်ပေးရင်း "ခန္ဓာကိုယ် ကျန်းမာဖို့ လိုသလို၊ စိတ်ခွန်အား ရှိဖို့လည်း လိုတယ်" ဆိုပြီး ဓမ္မနဲ့ ယှဉ်ပြီး သင်ပေးတတ်လာတယ်။ သူ့ရဲ့ ရုပ်အလှ ပျက်သွားပေမယ့်၊ သူ့ရဲ့ စိတ်အလှကတော့ ပိုပြီး တောက်ပလာခဲ့ပါတယ်။
တွေ့လိုက်တယ် မဟုတ်လား... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ကုန်ဆုံးခြင်းဟာ ပြက္ခဒိန် တစ်ရွက် လဲသွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ် တန်ဖိုး တစ်နှစ်စာ လျော့ကျသွားခြင်း (Depreciation of Life) ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကို ဝမ်းနည်းနေစရာ မလိုပါဘူး။ "ဒါ သဘာဝပဲ" (This is Nature) လို့ လက်ခံလိုက်ပါ။
အရေးကြီးတာက... ရှုံးသွားတဲ့ ရုပ်တရားတွေကြားထဲကနေ မရှုံးနိုင်တဲ့ "ကုသိုလ်အမြတ်" (Merit Profit) ကို ဘယ်လောက် ထုတ်ယူနိုင်ခဲ့သလဲ ဆိုတာပါပဲ။
ကျန်ရှိနေသေးတဲ့ ရက်ပိုင်းလေးမှာ... ကိုယ့်ရဲ့ "ခန္ဓာကိုယ် စာရင်း" ကို သေချာ စစ်ဆေးပါ။ မလိုအပ်တဲ့ အစွဲအလမ်း (Liabilities) တွေကို စာရင်းပယ်ဖျက် (Write off) လုပ်လိုက်ပါ။ လာမယ့် နှစ်သစ်ကို "ဉာဏ်ပညာ" (Wisdom) ဆိုတဲ့ အရင်းအနှီးသစ်နဲ့ စတင်နိုင်အောင် ပြင်ဆင်ကြပါ။
ကိုင်း... ဒီလောက်ဆိုရင် ဒီနေ့ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ "၂၀၂၃ နှစ်ချုပ် (၁) - ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စစ်ဆေးခြင်း" အကြောင်းအရာကို သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး နိဂုံးချုပ် ကြည့်လိုက်ကြစို့။
ယနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ အထဲမှာ...
အမြဲမပြတ် အိုမင်းရင့်ရော်နေသော၊ တန်ဖိုးလျော့ကျ ပျက်စီးနေသော ရူပက္ခန္ဓာကြီးသည် ဆင်းရဲခြင်း အစစ်ဖြစ်တဲ့ "ဒုက္ခသစ္စာ"။
အဲဒီ ယိုယွင်းနေသော ခန္ဓာကိုယ်အပေါ် "ငါ့ကိုယ်၊ ငါ့အလှ၊ ခိုင်မြဲသည်" ဟု အထင်မှားပြီး စွဲလမ်းတွယ်တာနေသော တဏှာဥပါဒါန်တို့သည် ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်း "သမုဒယသစ္စာ"။
အဲဒီ တဏှာအစွဲများ ချုပ်ငြိမ်းပြီး ရုပ်၏ အပြစ်ကို မြင်ကာ၊ အိုခြင်း နာခြင်း သေခြင်းကင်းရာ အမတနိဗ္ဗာန်သည်သာ "နိရောဓသစ္စာ"။
အဲဒီ နိဗ္ဗာန်ကို ရောက်ဖို့အတွက် ခန္ဓာကိုယ်ကို ဓာတ်ခွဲစစ်ဆေးသော ကာယဂတာသတိ၊ အနိစ္စသညာ၊ သတိ၊ သမာဓိ၊ ပညာ မဂ္ဂင်တရားများကို ကျင့်ကြံခြင်းသည် "မဂ္ဂသစ္စာ"။
ဆိုပြီး သစ္စာလေးပါး တရားတော်မြတ်ကြီးကို ဆင်ခြင်နှလုံးသွင်းနိုင်ကြပါစေ။
နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ဦးပဉ္ဇင်း ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သချင်တာကတော့... ဤသို့ ဟောကြားရသော ဓမ္မကုသိုလ်၊ နာကြားရသော သောတကုသိုလ် အစုစုတို့ကြောင့်... ယနေ့ တရားနာ ကြွရောက်လာကြသော သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သင်ခန်းစာများကို ရယူနိုင်ကြပါစေ၊ အိုမင်းပျက်စီးခြင်း သဘောကို ကြောက်ရွံ့ခြင်းမရှိဘဲ ဉာဏ်ဖြင့် ရင်ဆိုင်နိုင်ကြပါစေ၊ ကိုယ်၏ ကျန်းမာခြင်း၊ စိတ်၏ ချမ်းသာခြင်းတို့နှင့် ပြည့်စုံကာ... နောက်ဆုံးတွင် ဇရာမီး၊ ဗျာဓိမီး၊ မရဏမီးတို့ ငြိမ်းအေးရာဖြစ်သော မြတ်နိဗ္ဗာန်သို့ ဧကန်မုချ ရောက်ရှိနိုင်ကြပါစေ ကုန်သတည်း။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.
နေ့စွဲ - ၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃
ORCID: 0009-0000-0697-4760
Website: www.siridantamahapalaka.com
Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.