Day 74 Mar 15 Year 2023 အယ်လ်ကိုဟောနှင့် သတိလွတ်ခြင်း (Alcohol & Loss of Mindfulness)

 

Day 74 Mar 15 Year 2023 အယ်လ်ကိုဟောနှင့် သတိလွတ်ခြင်း (Alcohol & Loss of Mindfulness)

ဒီဃနိကာယ်၊ ပါထိကဝဂ္ဂ၊ သိင်္ဂါလောဝါဒသုတ်

---

"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ"

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ယနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၆ ခု၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ခု၊ တပေါင်းလပြည့်ကျော် (၉) ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁၅) ရက်နေ့၊ မင်္ဂလာရှိသော ညချမ်းအချိန်ကာလလေးမှာ သွာဂတ သွားဓာတ်တော် စောင့်ရှောက်ရေး ပြတိုက်မှ စီစဉ်ကျင်းပအပ်သော နေ့စဉ် ဓမ္မသဘင်ပွဲကို စတင် ကျင်းပပါတော့မယ်။ ရှေးဦးစွာ တရားပွဲ မစတင်မီမှာ ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးရဲ့ အနန္တဂုဏ်ကျေးဇူးတွေကို အာရုံပြုပြီး ရှိခိုးပူဇော်ကြရအောင်။ ဒီနေ့ ခေါင်းစဉ်က "အယ်လ်ကိုဟောနှင့် သတိလွတ်ခြင်း" ဆိုတော့ ဘုရားရှင်ရဲ့ ဂုဏ်တော်ကို သတိတရား၊ ကင်းရှင်းခြင်းတို့နဲ့ ယှဉ်ပြီး ပူဇော်ချင်ပါတယ်။

"အရဟတော" - ကိလေသာ အမူးယစ်တရားတို့မှ ကင်းဝေးတော်မူပြီး၊ သံသရာတစ်လျှောက် သတ္တဝါတို့ကို မူးမေ့အောင် ပြုတတ်သော အဝိဇ္ဇာအရက်၊ တဏှာအရက်တို့မှ လုံးဝ ကင်းစင်တော်မူသော၊ "သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" - မူးယစ်ဆေးဝါးတို့၏ အပြစ်နှင့် သတိတရား၏ တန်ဖိုးကို ဆရာမကူ သယမ္ဘူဉာဏ်တော်မြတ်ဖြင့် ကိုယ်တော်တိုင် ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသော၊ "တဿ ဘဂဝတော" - ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားရှင်အား "နမော" - ရိုသေမြတ်နိုး လက်အုပ်မိုး၍ ရှိခိုးကန်တော့လိုက်ရပါ၏ ဘုရား။

ဆက်လက်ပြီးတော့လည်း "အနန္တော အနန္တငါးပါး" ကို အာရုံပြုကြရအောင်။ ဗုဒ္ဓဂုဏ်တော်၊ ဓမ္မဂုဏ်တော်၊ သံဃာဂုဏ်တော်၊ မိဘဂုဏ်တော်၊ ဆရာသမားဂုဏ်တော် ဆိုတဲ့ အနန္တငါးပါးသော ကျေးဇူးရှင်ကြီးတွေကို ဦးထိပ်ထားပြီးတော့၊ "အာရုံကြောများကို ထုံထိုင်းစေတတ်သော မူးယစ်ဆေးဝါးများကဲ့သို့ စိတ်ကို ထုံထိုင်းစေသော မောဟတရားများ ကင်းစင်ပြီး၊ သတိတရားဖြင့် နှိုးကြားနိုင်ကြပါစေ" လို့ ဦးဇင်းက ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သ ဆုတောင်းပေးလိုက်ပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

ကိုင်း... တရားမဟောခင်၊ တရားမနာခင်မှာ စိတ်ကလေးကို အရင်ဆုံး တည်ငြိမ်သွားအောင် ပြင်ဆင်ကြရအောင်။ ဒီနေ့တော့ စိတ်ရဲ့ ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်း (Control) ကို ပြန်ယူတဲ့အနေနဲ့ "အာနာပါန ကမ္မဋ္ဌာန်း" (Mindfulness of Breathing) လေးကို အာရုံပြုကြမယ်။ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ နှာသီးဖျားလေးမှာ စိတ်ကို ထားလိုက်ပါ။ ဝင်လေလေး ဝင်လာတာကို သိပါ။ ထွက်လေလေး ထွက်သွားတာကို သိပါ။ မူးယစ်ဆေးဝါးတွေ၊ အရက်သေစာတွေက စိတ်ကို လွင့်ပါးစေတယ်၊ ထိန်းချုပ်မှု ကင်းမဲ့စေတယ်။ အခု ဒီဝင်လေထွက်လေလေးကို သတိကပ်လိုက်တာဟာ စိတ်ရဲ့ "ဘရိတ်" (Brake) ကို ပြန်ပြင်လိုက်တာပါပဲ။ "ဝင်တယ်... သိတယ်... ထွက်တယ်... သိတယ်" လို့ မှတ်ရင်းနဲ့ စိတ်ရဲ့ တည်ငြိမ်မှုကို တည်ဆောက်ပြီး လောကီအာရုံတွေကို ခဏလောက် ဘေးချထားလိုက်ကြပါစို့။

စိတ်ကလေး ငြိမ်သွားပြီဆိုရင်တော့ ဒီနေ့ ဦးဇင်း ဟောကြားမယ့် "အယ်လ်ကိုဟောနှင့် သတိလွတ်ခြင်း" ဆိုတဲ့ တရားတော်ကို စတင်ကြရအောင်။ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... လောကမှာ လူတွေက ပျော်ချင်လို့၊ ဒါမှမဟုတ် စိတ်ညစ်တာတွေ မေ့ချင်လို့ အရက်သေစာ သောက်စားကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီအရက် (Alcohol) က ဦးနှောက်ထဲ ရောက်သွားရင် ဘာဖြစ်သွားသလဲ ဆိုတာကို ခေတ်သစ်သိပ္ပံပညာဖြစ်တဲ့ "Addiction Science" (စွဲလမ်းမှုဆိုင်ရာ သိပ္ပံ) နဲ့ "Neurobiology" (အာရုံကြောဇီဝဗေဒ) အရ လေ့လာကြည့်ရင် အလွန် ကြောက်စရာ ကောင်းပါတယ်။

သိပ္ပံနည်းကျ ရှင်းပြရရင်... ဦးနှောက်ထဲမှာ "Reward System" (ဆုချီးမြှင့်မှု စနစ်) ဆိုတာ ရှိတယ်။ လူတစ်ယောက်က ထမင်းစားရင်၊ ရေသောက်ရင်၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှု လုပ်ရင် ဦးနှောက်က "Dopamine" (ဒိုပါမင်း) ဆိုတဲ့ ဓာတ်တစ်မျိုး ထုတ်ပေးတယ်။ အဲဒီဓာတ်က "ပျော်ရွှင်မှု" ကို ခံစားရစေတယ်။ ဒါပေမဲ့ အရက် သို့မဟုတ် မူးယစ်ဆေးဝါး သုံးလိုက်တဲ့အခါမှာကျတော့၊ ဒီ Dopamine တွေက ပုံမှန်ထက် အဆပေါင်းများစွာ၊ ရေတွေ ပိုက်ဖွင့်ချလိုက်သလို (Flood) ထွက်လာတယ်။ အဲဒီအခါမှာ ဦးနှောက်က "ဟာ... ဒါ အရမ်းကောင်းတာပဲ၊ နောက်တစ်ခါ ထပ်လုပ်ဦးမှ" ဆိုပြီး မှတ်သားလိုက်တယ်။ ဒါကို "Reinforcement" လို့ ခေါ်ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ ပြဿနာက အဲဒီမှာ မပြီးဘူး။ ဦးနှောက်ရဲ့ အရှေ့ဘက်ပိုင်းမှာ "Prefrontal Cortex" ဆိုတဲ့ နေရာရှိတယ်။ သူက "အမှားအမှန် ခွဲခြားခြင်း၊ ဆင်ခြင်တုံတရား၊ စိတ်ကို ထိန်းချုပ်ခြင်း" (Executive Function) ကို လုပ်ဆောင်တယ်။ ကားတစ်စီးနဲ့ ဥပမာပေးရရင် သူက "ဘရိတ်" (Brake) ပါပဲ။ အရက် (Alcohol) က ဘာလုပ်သလဲဆိုတော့ အဲဒီ Prefrontal Cortex ရဲ့ လုပ်ငန်းဆောင်တာကို ရပ်တန့်ပစ်လိုက်တယ်။ တနည်းအားဖြင့် ကားရဲ့ ဘရိတ်ကြိုးကို ဖြတ်လိုက်တာပါပဲ။ တစ်ဖက်မှာကျတော့ စိတ်ခံစားမှုနဲ့ လိုအင်ဆန္ဒကို ဖြစ်စေတဲ့ "Amygdala" နဲ့ "Nucleus Accumbens" နေရာတွေက "ဂတ်စ်" (Gas Pedal) နင်းသလို အရှိန်တက်လာတယ်။ ဘရိတ်မရှိတော့ဘဲ ဂတ်စ်နင်းထားတဲ့ ကားတစ်စီးလို ဖြစ်သွားတာပေါ့။ ဒါကြောင့် မူးလာရင် လူတွေက မလုပ်သင့်တာတွေ လုပ်တယ်၊ မပြောသင့်တာတွေ ပြောတော့တာပါပဲ။ သိပ္ပံစကားနဲ့ ပြောရင် "Loss of Inhibitory Control" (ဟန့်တားနိုင်စွမ်း ပျောက်ဆုံးခြင်း) ဖြစ်ပါတယ်။

ကိုင်း... ဒီသိပ္ပံ သဘောတရားကို ဦးဇင်းတို့ရဲ့ ဓမ္မဘက်ကို လှည့်ကြည့်ရအောင်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်က ဒီဃနိကာယ်၊ သိင်္ဂါလောဝါဒသုတ် မှာ အရက်သေစာ သောက်စားခြင်းရဲ့ အပြစ် ၆ ပါးကို ဟောကြားခဲ့ပါတယ်။ "ပစ္စုပ္ပန် စီးပွားပျက်ခြင်း၊ ရန်များခြင်း၊ ရောဂါထူပြောခြင်း၊ အကျော်အစောမဲ့ခြင်း၊ အရှက်အကြောက် ကင်းမဲ့ခြင်း၊ ပညာဉာဏ် နည်းပါးခြင်း" တဲ့။

စောစောက သိပ္ပံနဲ့ ယှဉ်ကြည့်ရင် အရမ်း ကိုက်ညီပါတယ်။ "အရှက်အကြောက် ကင်းမဲ့ခြင်း" ဆိုတာ Prefrontal Cortex (ဘရိတ်) ပျက်စီးသွားလို့ ဟီရိ၊ ဩတ္တပ္ပ (Moral Shame and Fear) ပျောက်သွားတာပါပဲ။ "ပညာဉာဏ် နည်းပါးခြင်း" ဆိုတာ ဦးနှောက်ဆဲလ်တွေ ပျက်စီးပြီး ဆင်ခြင်တုံတရား ကင်းမဲ့သွားတာပါပဲ။ ဘုရားရှင်က အယ်လ်ကိုဟောကို "မဇ္ဇ" (Mazza) လို့ သုံးတယ်။ မဇ္ဇ ဆိုတာ "မေ့လျော့စေတတ်သော အရာ" ပါ။ သတိ (Sati) ဆိုတဲ့ ဘရိတ်ကို ဖျက်ဆီးပစ်တဲ့ အရာပါပဲ။

အခု... အရေးကြီးဆုံးဖြစ်တဲ့ "ဒိဋ္ဌိဖြုတ် ရှုကွက်" (Vipassana Instruction for Removing Self-View) ကို သွားကြရအောင်။ ဒီ စွဲလမ်းမှု (Addiction)၊ ဒီ သောက်ချင်တဲ့ စိတ် (Craving) ကို ဘယ်လို ရှုမှတ်မလဲ။ "ငါ သောက်ချင်တယ်" ဆိုတဲ့ အစွဲကို ဘယ်လို ဖြုတ်မလဲ။

ဦးဇင်းတို့ တစ်ခုခုကို စွဲလမ်းနေတဲ့သူ၊ ဒါမှမဟုတ် အရက်သောက်ချင်စိတ် ပေါ်လာတဲ့ အချိန်ကို ဓာတ်ခွဲကြည့်မယ်။

၁။ ဇိဝှါ (လျှာအကြည်) သို့မဟုတ် မန (စိတ်) ရှိတယ်။

၂။ ရသ (အရက်အရသာ) သို့မဟုတ် ဓမ္မာရုံ (သောက်ချင်တဲ့ အာရုံ) ရှိတယ်။

၃။ မနောဝိညာဉ် (သိစိတ်) ပေါ်လာတယ်။

ဒီသုံးခု ဆုံလိုက်တာကို "ဖဿ" လို့ ခေါ်တယ်။ အဲဒီ ဖဿ ဖြစ်တဲ့ ခဏမှာ ပုထုဇဉ်တွေက ဘာဖြစ်သွားသလဲ။ "ဟာ... သောက်ချင်လိုက်တာ၊ ငါ မနေနိုင်တော့ဘူး၊ တစ်ခွက်လောက်တော့ သောက်လိုက်မယ်" ဆိုပြီး "ငါ" က ဝင်လာတယ်။ အဲဒီ "ငါ" ဝင်လာတာနဲ့ တပြိုင်နက် Dopamine လှိုင်းလုံးကြီးက စိတ်ကို လွှမ်းမိုးသွားတယ်။

ဒိဋ္ဌိဖြုတ်နည်း (Instruction):

သောက်ချင်စိတ် ပေါ်လာတဲ့အခါ... "ငါ သောက်ချင်တယ်" လို့ မမှတ်ပါနဲ့။

"လိုချင်တယ်... သိတယ်... တောင့်တတယ်... သိတယ်" လို့ပဲ မှတ်ပါ။

အဲဒီ "လိုချင်တယ်" (Craving) ဆိုတာ ဓာတုဗေဒ တုံ့ပြန်မှု (Chemical Reaction) တစ်ခုပါပဲ။ ဦးနှောက်ထဲမှာ Dopamine တွေ ဆူပွက်နေတာပါ။

"ငါ" ဆိုတဲ့ ကောင်က လိုချင်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ "တဏှာ" ဆိုတဲ့ သဘောတရားက လောင်စာ တောင်းနေတာပါ။

မျက်လှည့်ပြသူ (Magician) က ရုပ်သေးရုပ်ကို ကြိုးဆွဲသလို၊ Dopamine ဆိုတဲ့ ကြိုးက သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ စိတ်ကို ဆွဲနေတာပါ။

"ငါ မဟုတ်ဘူး... အကြောင်းအကျိုး သဘောပဲ" လို့ ခွဲခြားကြည့်လိုက်ပါ။

အဲဒီ လိုချင်စိတ်ကလေးဟာ မြဲသလား။ မမြဲပါဘူး။ ရေလှိုင်းလိုပါပဲ။ တက်လာမယ်၊ ပြီးရင် ပြန်ကျသွားမယ်။ (အနိစ္စ)

မသောက်ရရင် နေမထိထိုင်မသာ ဖြစ်နေရလို့ "ဒုက္ခ"။

"စိတ်မသွားပါနဲ့" လို့ တားမရဘဲ အာရုံနောက် ပါသွားတတ်လို့ "အနတ္တ"။

အဲဒီလို ရှုမှတ်လိုက်တဲ့အခါ Prefrontal Cortex (သတိ) က ပြန်ပြီး အားကောင်းလာတယ်။ "ငါ" ဆိုတဲ့ အစွဲပြုတ်သွားတဲ့အခါ၊ စက်ရုပ်ကို ခလုတ်ပိတ်လိုက်သလို စွဲလမ်းမှုက ရပ်တန့်သွားပါလိမ့်မယ်။

ဒီအကြောင်းကို ပြောရရင် ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ လက်တွေ့ ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန် ဇာတ်လမ်းလေး (Case Study) တစ်ပုဒ်ကို သတိရမိပါတယ်။ သေချာ နာယူကြည့်ကြပါဦး။ Case-2374 လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ ကိစ္စလေးပါ။

ပြတိုက်ဆိုတာ အလွန် တန်ဖိုးကြီးတဲ့၊ သတိထားရတဲ့ နေရာပါ။ ဒါကြောင့် ဦးဇင်းတို့ရဲ့ Policy 2 (Code of Conduct) ရဲ့ Article 2.3 မှာ "Zero Tolerance for Intoxicants" (မူးယစ်ဆေးဝါး လုံးဝ သည်းမခံခြင်း) ဆိုပြီး အတိအကျ ပြဋ္ဌာန်းထားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တစ်နေ့တော့... ပြတိုက်ရဲ့ ထိန်းသိမ်းရေး ဓာတ်ခွဲခန်း (Conservation Lab) မှာ ဝန်ထမ်း "မောင်ဘ" (အမည်လွှဲ) ပေါ့။ သူက အလုပ်ကျွမ်းကျင်တယ်၊ လက်ရာသေသပ်တယ်။ ဒါပေမဲ့ သူ့မှာ အားနည်းချက် တစ်ခုရှိတယ်၊ ညနေဘက်ဆို တစ်ခွက်တစ်ဖလား မော့တတ်တဲ့ အကျင့်ရှိတယ်။

တစ်နေ့သော နံနက်ခင်းမှာ မောင်ဘ အလုပ်ဆင်းလာတယ်။ လူကတော့ ပုံမှန်လိုပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ ညက သောက်ထားတဲ့ အရှိန် (Hangover) က မပြယ်သေးဘူး။ Addiction Science အရ ပြောရင် သူ့ရဲ့ Prefrontal Cortex (သတိဘရိတ်) က ကောင်းကောင်း အလုပ်မလုပ်သေးဘူး။ အဲဒီနေ့က သူ ကိုင်တွယ်ရမယ့် ပစ္စည်းက အေဒီ ၁၁ ရာစုက ရှေးဟောင်း "ကြွေပန်းကန်" တစ်ချပ်။ အလွန် ပါးလွှာပြီး ကျိုးပဲ့လွယ်တယ်။ သူက ပန်းကန်ကို သန့်ရှင်းရေး လုပ်ဖို့ စားပွဲပေါ် တင်လိုက်တယ်။ ပုံမှန်ဆိုရင် သူက အလွန် သတိထားတဲ့လူ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီနေ့မှာတော့ သူ့ရဲ့ လက်တွေက နည်းနည်း တုန်နေတယ်။ စိတ်ကလည်း လွင့်နေတယ်။ (Reaction Time နှေးနေတယ်)။

ရုတ်တရက်... ပန်းကန်ကို ကိုင်လိုက်တဲ့ အချိန်မှာ လက်ချော်ပြီး လွတ်ကျသွားပါလေရော။ "ခွမ်း" ဆိုတဲ့ အသံကြားတော့မှ သူ သတိဝင်လာတယ်။ ဒါပေမဲ့ နောက်ကျသွားပြီ။ တန်ဖိုးမဖြတ်နိုင်တဲ့ ရှေးဟောင်းပစ္စည်းကြီး အပိုင်းပိုင်း ကွဲသွားပြီ။ မောင်ဘခမျာ မျက်နှာတွေ ဖြူဖပ်ဖြူရော် ဖြစ်ပြီး တုန်လှုပ်သွားတယ်။ ဦးဇင်း ရောက်သွားတော့ အခြေအနေကို ချက်ချင်း သဘောပေါက်လိုက်တယ်။ အနားကပ်လိုက်တော့ အရက်နံ့ သင်းသင်းလေး ရနေတုန်းပဲ။

ဦးဇင်းက ချက်ချင်းပဲ Template T215 (Staff Disciplinary Action / Incident Report) ကို ထုတ်ပြီး မှတ်တမ်းတင်ရတယ်။ "Cause of Incident: Impaired judgment due to residual intoxication" (အကြောင်းရင်း - မူးယစ်ဆေး အကြွင်းအကျန်ကြောင့် ဆုံးဖြတ်ချက် ချို့ယွင်းခြင်း) လို့ ရေးမှတ်လိုက်တယ်။ မောင်ဘကို ခေါ်ပြီး ဆုံးမရတယ်။ "မောင်ဘ... မင်းက လူဆိုး မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ မင်းရဲ့ စိတ်ကို အရက်က 'ဟက်' (Hack) လုပ်သွားတာ။ မင်းရဲ့ သတိဘရိတ် ပေါက်သွားလို့ ဒီလောက် တန်ဖိုးကြီးတဲ့ အရာ ပျက်စီးသွားတာ။ ပစ္စည်းက ပြန်ဆက်လို့ ရချင်ရမယ်၊ ဒါပေမဲ့ မင်းရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာကတော့ အက်သွားပြီ" လို့။ ဒီဖြစ်ရပ်က ပြတိုက်တစ်ခုလုံးအတွက် အကြီးမားဆုံး သင်ခန်းစာ ဖြစ်သွားတယ်။ "သတိလွတ်တာ တစ်စက္ကန့်၊ နောင်တရတာ တစ်သက်လုံး" ဆိုတာ ဒါပါပဲ။

ကိုင်း... ဒီဇာတ်လမ်းလေးကို သင်ခန်းစာယူပြီး ကိုယ့်ဘဝကို ပြန်ကြည့်ပါ။ မောင်ဘက အရက်ကြောင့် သတိလွတ်ပြီး ပန်းကန်ခွဲမိသလို၊ တို့တစ်တွေလည်း "လောဘ၊ ဒေါသ" ဆိုတဲ့ ကိလေသာအရက် မူးနေကြလို့ ဘဝမှာ အမှားတွေ လုပ်မိနေကြတာပါ။ အိမ်ထောင်ရေး ဖန်ခွက်တွေ ကွဲခဲ့ဖူးမယ်၊ မိတ်ဆွေ သူငယ်ချင်း ဆက်ဆံရေး ပန်းကန်တွေ ကွဲခဲ့ဖူးမယ်။ ဒါတွေအားလုံးဟာ "သတိ" (Mindfulness) ဆိုတဲ့ Prefrontal Cortex အလုပ်မလုပ်လို့ ဖြစ်ရတာပါ။

ဒါကြောင့် ဦးဇင်းတို့က Template T215 နဲ့ အရေးယူသလို၊ သူတော်ကောင်းတို့ကလည်း ကိုယ့်စိတ်ကို နေ့စဉ် စစ်ဆေးပါ။ "ငါ ဒီနေ့ ဘာတွေ မူးနေလဲ... လောဘတက်နေလား... ဒေါသထွက်နေလား" လို့ Audit လုပ်ပါ။ သတိဘရိတ်ကို အမြဲတမ်း စစ်ဆေးပါ။

နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ သစ္စာလေးပါးနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး ကြည့်ကြရအောင်။

• အယ်လ်ကိုဟောလို မူးယစ်စရာတွေနဲ့ ပြည့်နှက်နေတဲ့၊ ထိန်းချုပ်ရ ခက်ခဲတဲ့ ဒီခန္ဓာကိုယ်နဲ့ စိတ်အစဉ်ဟာ "ဒုက္ခသစ္စာ"။

• အဲဒီ မူးယစ်စရာတွေကို စွဲလမ်းပြီး၊ Dopamine နောက် လိုက်နေတဲ့ တဏှာဟာ "သမုဒယသစ္စာ"။

• စွဲလမ်းမူးယစ်မှုတွေ အားလုံး ကင်းစင်လွင့်ပျောက်သွားတဲ့၊ အလွန်ကြည်လင်တဲ့ နိဗ္ဗာန်သတိတရားဟာ "နိရောဓသစ္စာ"။

• အဲဒီ နိဗ္ဗာန်ကို ရောက်ဖို့အတွက် "လိုချင်တယ်... သိတယ်" လို့ ရှုမှတ်ပြီး သတိတရား တည်ဆောက်တဲ့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးဟာ "မဂ္ဂသစ္စာ" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'အယ်လ်ကိုဟောနှင့် သတိလွတ်ခြင်း' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် သံသရာတစ်လျှောက် မူးယစ်လာခဲ့သော အဝိဇ္ဇာအရက်၊ တဏှာအရက်တို့မှ ရုန်းထွက်နိုင်ကြပြီး၊ သတိတရားတည်းဟူသော အသိဉာဏ်ဖြင့် မိမိတို့၏ ဘဝတန်ဖိုးများကို စောင့်ရှောက်ကာ၊ အမူးအမေ့ ကင်းရာ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၅ ရက်

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.

သူတော်ကောင်းတို့အနေဖြင့် ဓမ္မဗဟုသုတများ ပိုမိုဆွေးနွေးလိုပါက ဦးဇင်းတို့၏ Facebook Group ဖြစ်သော https://www.facebook.com/share/g/1AefhUBU85/ တွင်လည်း ဝင်ရောက် လေ့လာနိုင်ကြပါတယ်လို့ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါတယ်။ အားလုံး ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျန်းမာ ချမ်းသာကြပါစေ။